Ontevreden Lijn-reizigers, maar Brusselse MIVB/STIB timmert aan de weg

De klantentevredenheid bij de Vlaamse openbaarvervoermaatschappij De Lijn daalt, ook al vervoerde ze vorig jaar 17% meer reizigers. De verouderende busvloot en het personeelstekort blijven De Lijn parten spelen.

Het Brusselse openbaar vervoerbedrijf MIVB/STIB vervoerde vorig jaar ook meer passagiers (+11%), maar een aantrekkelijker aanbod en een betere stiptheid zorgen voor een hogere klantentevredenheid.

€29 miljoen verlies

De Lijn vervoerde vorig jaar 286,4 miljoen passagiers, een stijging van 17% ten opzichte van 2022. Hiermee is het bedrijf grofweg terug op het niveau van voor de corona crisis en de stijgende lijn lijkt zich voort te zetten in het eerste kwartaal van dit jaar, met een stijging van 6% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

Die stijging leidde ook tot een groei van 15% van de netto-inkomsten uit transport voor 2023. De kosten stegen echter ook, waardoor De Lijn het boekjaar afsloot met een verlies van 29 miljoen euro. Tegenover een dotatie van 1.137 miljard euro en 408 miljoen euro inkomsten stonden 1.575 miljard euro kosten.

800 chauffeurs nodig

Maar hoewel De Lijn aangenaam verrast is door de aanwas van nieuwe reizigers, blijven te veel negatieve factoren het bedrijf parten spelen. Zo blijft de dienstverlening onder druk staan door een oververhitte arbeidsmarkt en een verouderende busvloot, zei topvrouw Ann Schoubs bij de voorstelling van het jaarverslag 2023.

De Lijn heeft nog steeds moeite om de nodige chauffeurs en technici te vinden. Dit is vooral het geval in de Vlaamse rand rond Brussel, de regio Antwerpen en de regio rond Leuven. De Lijn heeft vorig jaar 837 chauffeurs en 114 technici aangeworven en heeft voor 2024 nog eens 800 chauffeurs en 100 technici nodig.

Oud zeer van de verouderende busvloot

Een ander probleem blijft de verouderende busvloot. De gemiddelde leeftijd van de busvloot is tien jaar en één op de drie bussen is 15 jaar of ouder. En die oude bussen hebben meer onderhoud nodig. Een vertraagde instroom van nieuwe bussen en het faillissement van busfabrikant Van Hool hebben het voor De Lijn vandaag ook moeilijk gemaakt om elke dag voldoende beschikbare bussen in te zetten.

De Lijn heeft in haar wagenpark ongeveer 850 bussen van Van Hool. Een 16-tal van die bussen staat momenteel aan de kant wegens moeilijkheden bij het verkrijgen van onderdelen. Van de 35 e-bussen die De Lijn bij Van Hool kocht, staan er 10 aan de kant. Om over te schakelen op een volledig emissievrije busvloot moeten De Lijn en haar operatoren 3.600 bussen vervangen en alle depots ombouwen.

€300 miljoen extra

Voeg daarbij de ophef rond de invoering van een vraaggestuurd netwerk waarbij 3.000 bushaltes werden geschrapt, en het mag geen verrassing heten dat de algehele klanttevredenheid vorig jaar daalde van 62,3% naar 59,7%. Slechts 41% van de passagiers was vorig jaar tevreden over de punctualiteit, tegenover 45% een jaar eerder. Het percentage geplande ritten dat De Lijn last minute niet kon uitvoeren steeg naar 2,52% in 2023, tegenover 2,36% in 2019.

De opkomst is niet onmiddellijk verbeterd en De Lijn waarschuwt dat ze dit jaar en volgend jaar weinig aan de problemen kan doen.

Om deze precaire situatie te veranderen - "Beleidsmakers hebben de overgang naar elektrische voertuigen onderschat," zegt De Lijn - moet het budget worden verhoogd. "Door de torenhoge inflatie en tekorten aan materialen op de wereldmarkten zijn de geplande investeringsbudgetten niet meer voldoende om de verloren tijd in te halen - en zeker niet om de kwaliteit van onze dienstverlening te verbeteren", zegt voorzitter Johan Sauwens (CD&V).

De Lijn vraagt daarom 300 miljoen extra op jaarbasis om bijvoorbeeld jonge tweedehands bussen aan te kopen of nieuwe te leasen. Daarmee zou De Lijn - die vorig jaar een dotatie van de Vlaamse overheid kreeg van 1,14 miljard euro - ongeveer op het financieringsniveau van de Waalse openbaarvervoermaatschappij TEC komen.

10% meer reizigers en inkomsten voor MIVB/STIB

Het contrast met de MIVB/STIB kon dan ook niet groter zijn: terwijl de dienstverlening van De Lijn onder druk staat, is de Brusselse openbaarvervoermaatschappij in een jubelstemming.

Het vervoerde 375,8 miljoen passagiers in 2023, een stijging van 11% ten opzichte van het voorgaande jaar, hoewel het bedrijf daarmee niet terug is op het niveau van voor de coronapandemie van ongeveer 434 miljoen passagiers. Alle MIVB/STIB metro's, bussen en trams legden in totaal 53,5 miljoen km af, een stijging van 750.000 ten opzichte van 2022.

Het aantrekkelijke aanbod, met een verhoogde frequentie tussen de voertuigen ook in de daluren, zorgt dan ook voor een hoge klantentevredenheid. Volgens MIVB/STIB CEO Brieuc de Meeûs geeft ongeveer 80% van de reizigers het openbaar vervoerbedrijf een zeven op tien.

Bovendien zag de MIVB/STIB zijn inkomsten met ongeveer 10% stijgen ten opzichte van 2022, goed voor 291 miljoen euro extra. De beslissing om contactloos betalen mogelijk te maken was ook een goede zet: het aantal van deze betalingen in bussen, trams en metro's is goed voor meer dan de helft van het aantal verkochte enkele reisbiljetten in Brussel.

Probleem van harddrugsgebruik op stations

De Meeûs stelt ook dat het comfort toeneemt en dat de netheid in de stations 'stabiel blijft', al wil hij de problemen rond harddrugsgebruik in de metrostations niet uit de weg gaan. "Dat kunnen we niet verbergen", zegt hij. In 2023 registreerde de veiligheidsdienst van MIVB/STIB meer dan 4.000 incidenten van drugsmisbruik in de Brusselse metrostations. De MIVB/STIB gaat nu druggebruikers begeleiden in de stations via gemengde teams van veiligheidsagenten en maatschappelijk werkers.

Groter netwerk en fietsdeeldienst

Ook in de toekomst wil de MIVB/STIB fors blijven investeren in de uitbreiding van het netwerk. Zo moeten er tegen 2025 40 km extra tramsporen worden aangelegd en blijft de MIVB/STIB het grootschalige Metro 3-project sterk ondersteunen, ook al heeft Brussels minister van Leefmilieu Alain Maron (Ecolo) aangekondigd dat hij de huidige uitbreiding van de metro niet langer verkiest boven de dure kosten.

Tot slot kan de MIVB/STIB in de toekomst ook haar fietsdeeldienst beheren. Het beheerscontract van de huidige dienst, Villo!, loopt af eind 2026. De MIVB/STIB is van plan om verschillende opties te onderzoeken met betrekking tot de mogelijke exploitatie van haar fietsdeeldienst ter vervanging van Villo! in Brussel tegen die tijd.

Reacties

Klaar om deel te nemen aan het gesprek?

Je moet een actieve abonnee zijn om een reactie achter te laten.

Meld u vandaag aan

Misschien vind je dit ook leuk