Volgens een analyse van het Center for Research on Energy and Clean Air (CREA), gepubliceerd door Carbon Brief, is de CO₂-uitstoot van China in het derde kwartaal van 2026 met 3,1% gedaald, het snelste tempo sinds de Covid-19-pandemie.

De oorlog in het Midden-Oosten en de verstoringen van het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz hebben de olievoorziening naar China, de op één na grootste economie ter wereld en de grootste importeur van ruwe olie, ernstig verstoord. Dit heeft de prijzen opgedreven en de daling van de uitstoot versneld.

Het olieverbruik daalde; het olieverbruik in de transportsector kende in het derde kwartaal van 2026 een scherpe daling van 9% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, en elektrische voertuigen bleven marktaandeel winnen.

Hernieuwbare energiebronnen

Het steenkoolverbruik daalde eveneens met 3,3% ten opzichte van vorig jaar, ondanks de bouw van nieuwe steenkoolcentrales in China. “Het handhaven van een dalende trend in de elektriciteitsproductie uit steenkool is een cruciale factor voor de toekomstige ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen”, aldus Gao Yuhe, projectmanager bij Greenpeace Oost-Azië in Peking.

“Tegelijkertijd moeten we zorgen voor een grotere inzet van hernieuwbare energie en voor de commercialisering van hernieuwbare energie en energieopslagsystemen,” voegde Yuhe eraan toe.

Ondertussen waren er in de Chinese energie- en vervoerssector al structurele veranderingen gaande. De capaciteit op het gebied van hernieuwbare energie is in het land enorm toegenomen.

De opwekking van elektriciteit uit zonne-energie, windenergie en kernenergie leverde 110 TWh meer elektriciteit op dan een jaar eerder, waarmee de groei van de vraag naar elektriciteit meer dan verdubbelde. Tegelijkertijd is het aandeel van steenkool in de energiemix de afgelopen jaren slechts licht gedaald.

Crisis in de Straat van Hormuz

De crisis in de Straat van Hormuz heeft de verschuiving naar elektrificatie en weg van olie zeker versneld. Volgens de meest recente gegevens van de China Passenger Car Association (CPCA) maakten voertuigen op nieuwe energie (NEV’s) in september voor het eerst 67% uit van de verkoop van nieuwe auto’s in China.

NEV’s, waaronder batterij-elektrische auto’s en plug-in-hybriden, behaalden een recordaandeel in de verkoop, hoewel er minder werden verkocht dan in dezelfde maand vorig jaar. Het elektriciteitsverbruik van EV’s steeg met 53% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, wat de snelle elektrificatie van het vervoer illustreert.

De verkoop van auto's die uitsluitend op brandstof rijden daalde in de eerste negen maanden van 2026 met 31% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, terwijl de verkoop van plug-in-hybriden met 26% daalde en die van batterij-EV's met slechts 4%.

Volgens Cox Automotive waren volledig elektrische auto’s in het derde kwartaal van 2026 goed voor slechts 6,4% van de verkoop van nieuwe auto’s in de Verenigde Staten. De overgang naar elektrisch rijden in China leidt tot een zichtbare afname van de afhankelijkheid van olie, op een schaal die de VS nog niet heeft geëvenaard.

China versus de VS

Ondanks deze bemoedigende ontwikkeling is China nog steeds verantwoordelijk voor ongeveer 32% van de wereldwijde uitstoot van fossiele CO₂, tegenover ongeveer 13% voor de Verenigde Staten. De Verenigde Staten blijven ook de grootste historische cumulatieve uitstoter, hoewel de jaarlijkse uitstoot van China nu meer dan het dubbele bedraagt van die van de VS.

De uitstoot in de VS is in 2025 gestegen, deels als gevolg van een grotere vraag naar elektriciteit, meer elektriciteitsopwekking uit steenkool en kouder weer. De Amerikaanse Energy Information Administration verwacht echter dat de energiegerelateerde CO₂-uitstoot in de VS in 2026 met ongeveer 1,5% zal dalen, wat neerkomt op zo’n 71 miljoen ton.

De uitstoot van broeikasgassen in de VS ligt nog steeds ongeveer 18 % onder het niveau van 2005, wat het gevolg is van een afname van de afhankelijkheid van steenkool op de langere termijn, efficiëntieverbeteringen en een toename van de opwekking uit hernieuwbare bronnen.

Tijdelijke terugval of structureel keerpunt?

De groei van het energieverbruik is afgenomen na een periode van uitzonderlijk sterke groei tijdens de coronacrisis, terwijl de groei van schone energie robuust is gebleven. Hierdoor is het waarschijnlijk dat de groei van de opwekking van schone energie dit jaar groter zal zijn dan de groei van de totale energievraag, waardoor de structurele daling van het gebruik van fossiele brandstoffen aanhoudt.

Verwacht wordt dat het olieverbruik weer zal stijgen als de prijzen dalen, maar de vraag naar olie in China heeft mogelijk al vóór de crisis zijn hoogtepunt bereikt. De hamvraag is of de huidige daling van de uitstoot in China een tijdelijk gevolg is van de oliecrisis in het Midden-Oosten of een structureel keerpunt.

De Chinese autoriteiten hebben toegezegd hun inspanningen op te voeren om de CO₂-uitstoot te verminderen en de energietransitie te versnellen, met als doel om in 2060 koolstofneutraliteit te bereiken. De huidige vooruitgang van het land is aanzienlijk, maar de absolute uitstoot blijft enorm.

De afhankelijkheid van China van fossiele brandstoffen begint structureel af te nemen, maar steenkool, de industriële activiteit en een mogelijk herstel van de olieprijzen na de crisis zullen bepalen of de uitstoot blijft dalen.