Het gebrek aan actie Klimaatverandering eist elk jaar miljoenen levens en zet gezondheidszorgstelsels onder druk. “De klimaatcrisis is een gezondheidscrisis geworden”, stelt het nieuwste Lancet Countdown-rapport, dat vandaag in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is gepubliceerd.

De onderzoekers van The Lancet hebben vastgesteld dat 12 van de 20 belangrijke indicatoren voor gezondheidsrisico's recordniveaus hebben bereikt. Hieruit blijkt hoe het uitblijven van klimaatmaatregelen levens kost, gezondheidszorgstelsels onder druk zet en economieën ondermijnt. De WHO en andere partners dringen er met klem op aan dat volksgezondheid wordt erkend als een drijvende kracht achter maatregelen tegen klimaatverandering.

‘Ongekende impact’

Volgens het rapport geven sommige regeringen nog steeds meer uit aan subsidies voor fossiele brandstofbedrijven dan aan hun gezondheidszorgstelsels. Het rapport benadrukt dat 2,5 miljoen sterfgevallen te wijten zijn aan factoren zoals luchtvervuiling, hitte, droogte en bosbranden. Droogte en hittegolven leidden in 2023 ook tot voedselonzekerheid voor 124 miljoen mensen. Volgens een persbericht heeft klimaatverandering momenteel een ‘ongekende impact’ op de volksgezondheid.

“Schonere lucht, gezonder voedsel en veerkrachtige gezondheidszorgstelsels kunnen miljoenen levens redden en huidige en toekomstige generaties beschermen”, concludeert het rapport. “Maatregelen zoals het uitfaseren van fossiele brandstoffen, het gebruik van hernieuwbare en groene energie, het duurzamer maken van de landbouw en het bestrijden van ontbossing zouden jaarlijks tientallen miljoenen levens kunnen redden.”

Regionale verschillen

Er zijn echter aanzienlijke regionale verschillen. In rijke landen zoals Nederland daalt het aantal sterfgevallen als gevolg van factoren zoals verkeer, koken op gas en landbouwactiviteiten al jaren.

Maar in opkomende landen als India stijgt dat aantal juist, omdat een groot deel van onze productie daarheen is verplaatst. “We hebben in feite onze vervuilingsproblemen geëxporteerd”, zegt hoogleraar luchtkwaliteit Maarten Krol (Wageningen University) in de Volkskrant.

Tropische ziekten

De hitte en andere extreme weersomstandigheden hebben economische gevolgen, en het rapport waarschuwt ook voor een toename van tropische ziekten. Kortere, mildere winters en langere zomers zorgen ervoor dat muggen die ziekten zoals knokkelkoorts overbrengen, steeds meer voet aan de grond krijgen in Europa.

Terwijl de wereld zich voorbereidt op COP30 in Belém, Brazilië, vormen de bevindingen van het Lancet Countdown Global Report 2025 een belangrijke basis voor het versnellen van gezondheidsgerichte klimaatmaatregelen.

De WHO zal voortbouwen op dit momentum met het aanstaande speciale rapport van COP30 over klimaatverandering en gezondheid, een gezamenlijk initiatief waarin de beleidsmaatregelen en investeringen worden belicht die nodig zijn om gezondheid en gelijkheid te beschermen en om het actieplan van Belém, het verwachte mijlpaalresultaat van COP30, te realiseren.