Aan de vooravond van de VN-klimaattop in Brazilië, de De EU-ministers van Klimaat hebben woensdagochtend overeenstemming bereikt over een klimaatdoelstelling voor 2040. De EU-lidstaten hebben ingestemd met het voorstel van de Europese Commissie om de CO2-uitstoot tegen 2040 met 90 procent te verminderen ten opzichte van 1990.

De overeenkomst is echter op verschillende punten afgezwakt. TDe invoering van de omstreden koolstofbelasting op verwarming en transport wordt met een jaar uitgesteld, en er zal meer ruimte zijn om koolstofcredits buiten de EU aan te kopen. Deze koolstofcredits in het buitenland moeten volgens de Europese Commissie van “hoge kwaliteit” zijn, maar critici vrezen een gebrek aan transparantie.

ETS2

De uitbreiding van de koolstofmarkt, de zogenaamde koolstofbelasting voor transport en gebouwen, in het jargon bekend als ETS2, wordt met een jaar uitgesteld, van 2027 naar 2028. Het concrete gevolg zal zijn dat de kosten zullen stijgen voor mensen die met gas of stookolie verwarmen en/of in een auto rijden die op fossiele brandstof rijdt. 

De opbrengsten van deze heffing moeten worden teruggegeven aan de lidstaten, die ze kunnen gebruiken om hun burgers te helpen bij de overstap naar bijvoorbeeld elektrische auto's of warmtepompen.

ETS2 is een pijler van de Europese Green Deal en zou aanvankelijk in 2027 worden ingevoerd, maar uit simulaties blijkt dat de belasting een gezin tussen de 250 en 400 euro per jaar zou kunnen kosten. Vandaar het verzoek om de maatregel een jaar uit te stellen.

België onthield zich van stemming.

Tegen 2040 moet de Europese Unie 90% minder broeikasgassen uitstoten dan in 1990. Toch hebben België, Bulgarije, Hongarije, Polen en Slowakije zich van stemming onthouden.

Ze vrezen dat een te ambitieuze doelstelling hun eigen sector zou kunnen schaden. Volgens Essenscia, de spreekbuis voor de chemische en farmaceutische sector, “iHet zal eerder leiden tot deïndustrialisatie dan tot decarbonisatie.”

“De chemische industrie investeert al tientallen jaren fors om haar eigen uitstoot drastisch te verminderen”, legt Yves Verschueren, algemeen directeur van Essenscia, uit.

“Stemmen voor onrealistische doelstellingen zonder concrete maatregelen om het internationale concurrentievermogen van de industrie te beschermen, zal niet bijdragen aan een effectieve vermindering van de CO2-uitstoot.” Het feit dat België zich van de discussie onthoudt, is volgens Essenscia een sterk signaal.

Klimaatneutraliteit tegen 2050

De EU kan nu een duidelijk klimaatdoel voorleggen op de klimaatconferentie in Belém, Brazilië, die morgen van start gaat. Het grotere langetermijndoel blijft klimaatneutraliteit tegen 2050.

De klimaattop in Belém moet het omslagpunt worden waarop landen daadwerkelijk hun ambities voor emissiereducties verhogen. Elk land moet nu nationale doelstellingen voor 2035 indienen met concrete, meetbare stappen. Het is een schande dat Europa nog niet eens een plan heeft ingediend.

Belém is de laatste kans om internationale klimaatmaatregelen geloofwaardig te maken. Als deze top opnieuw vastloopt in diplomatieke voorzichtigheid, zal niet alleen de doelstelling van 1,5 °C verloren gaan, maar ook het vertrouwen dat wereldwijde samenwerking een verschil kan maken.