Een groot onderzoek in Duitsland heeft licht geworpen op de al lang bestaande bezorgdheid dat elektrische auto's hun inzittenden zouden kunnen blootstellen aan onveilige niveaus van elektromagnetische velden. Het onderzoeksteam ontdekte dat zelfs op piekmomenten de metingen ver onder de erkende gezondheidslimieten bleven. In principe zijn elektrische auto's vergelijkbaar met treinen, trams en zelfs conventionele benzineauto's.

De redenering is niet vergezocht. Bestuurders en passagiers van auto's die op batterijen rijden, kunnen worden blootgesteld aan schadelijke elektromagnetische velden die worden uitgezonden door de batterij en de elektrische onderdelen in de structuur van de auto.

Het fenomeen wordt e-smog of elektrosmog genoemd. Het Duitse Federale Bureau voor Stralingsbescherming gaf opdracht tot een onderzoek om het effect te meten en om in grote lijnen de mogelijke gevolgen van e-smog in auto's voor de menselijke gezondheid vast te stellen.

Bijna een miljoen metingen

Het project werd gezamenlijk uitgevoerd door de automobilistenvereniging ADAC, het onderzoekscentrum voor elektromagnetische compatibiliteit van de RWTH Aken en de Oostenrijkse laboratoria van Seibersdorf. Het onderzoek omvatte een breed scala aan voertuigen: elf batterij-elektrische modellen, twee plug-in hybrides en een benzineauto die als vergelijkingspunt werd gebruikt. 

De tests werden uitgevoerd op een testbank, gecontroleerde circuits en gewone straten. Om vast te leggen wat een bestuurder of passagier in werkelijkheid zou kunnen ervaren, plaatste het team een dummy uitgerust met 10 sensoren in elke cabine, van de voetenruimte tot op hoofdhoogte, en registreerde gegevens tijdens typische rijsituaties. In totaal leverde de vloot testvoertuigen 975.000 metingen, een ongekende schaal.

Laagfrequente velden

De wetenschappers besteedden speciale aandacht aan laagfrequente magnetische velden. Deze worden gegenereerd wanneer sterke elektrische stromen door hoogspanningskabels of vermogenselektronica worden getrokken. Dit gebeurt vaak tijdens zware acceleraties, wanneer een voertuig energie terugwint tijdens het remmen of wanneer systemen met een hoge vraag, zoals verwarming, worden geactiveerd. 

De onderzoekers ontdekten dat de hoogste waarden werden gemeten rond de voeten en onderbenen, waar vaak kabels en omvormers lopen. De metingen rond de romp en het hoofd waren daarentegen veel lager.

Stoelverwarming

Naast de accu en de randapparatuur spelen ook elektrische accessoires een rol. Stoelverwarmers, vooral die met pulsgestuurde regelaars, produceerden meetbare velden dicht bij het lichaam.

Deze waarden varieerden per model, maar stegen nooit tot een niveau dat medisch zorgwekkend zou zijn. De studie stelde ook vast dat er korte pieken optraden wanneer auto's werden ingeschakeld. Maar dit gebeurde niet alleen bij de geëlektrificeerde modellen; het gebeurde ook bij de auto met verbrandingsmotor.

Om hun bevindingen in de juiste context te plaatsen, controleerde het team vervolgens verschillende openbaarvervoersystemen, waaronder langeafstandstreinen, trams en metrolijnen. De niveaus die daar werden gemeten waren in grote lijnen vergelijkbaar met die in elektrische auto's en, afhankelijk van de nabijheid van tractiemotoren of stroomrails, soms hoger.

De conclusie: elektromagnetische velden zijn een onvermijdelijk bijproduct van elektrisch aangedreven transport, maar de sterkte van deze velden in auto's is bij lange na niet gevaarlijk.

Als een tram

Ondanks de geruststellende resultaten stellen de onderzoekers dat fabrikanten de kwestie niet als afgehandeld moeten beschouwen. Autofabrikanten worden aangespoord om elektromagnetische compatibiliteit als ontwerpprioriteit te behandelen.

Door de routering van kabels aan te passen, de verpakking van omvormers te verfijnen of de afscherming te verbeteren, kunnen ze de blootstelling verder verminderen. Ze zeggen ook dat de Europese testregels moeten worden bijgewerkt, omdat de huidige protocollen niet altijd de korte pieken weerspiegelen die optreden bij snelle veranderingen in de vraag naar stroom.

Voor bestuurders is de boodschap echter duidelijk. Volgens deze uitgebreide analyse is er geen bewijs dat elektrische auto's een gezondheidsrisico vormen door elektromagnetische velden. Het is net alsof je de tram neemt.