Volgens de Copernicus Climate Change Service (C3S) was juni 2026 de warmste juni maand ooit gemeten in West-Europa en wereldwijd de op één na warmste.

De hittegolf die in de tweede helft van juni een groot deel van Europa trof, volgde slechts enkele weken na een bijzonder hevige hittegolf in mei, die op zijn beurt weer werd gevolgd door een nieuwe hittegolf begin juli. Deze opeenvolging van hittegolven onderstreept de groeiende uitdaging die steeds vaker voorkomende en hevigere hittegolven in Europa en de rest van de wereld vormen.

Ernstige gevolgen voor de gezondheid

De hittegolf in juni brak maand- en absolute temperatuurrecords in verschillende Europese landen en leidde tot ernstige gevolgen voor de volksgezondheid, waaronder sterfgevallen als gevolg van de hitte.

Volgens Sciensano werden er alleen al in België tussen 18 juni en 1 juli 1.747 extra sterfgevallen geregistreerd. Dit komt neer op een oversterfte van 47,8 procent. Het is vooral de opeenstapeling van warme dagen die tot dit uitzonderlijk hoge cijfer heeft geleid.

De hittegolf van juni vond plaats tegen de achtergrond van steeds drogere bodems in West- en Midden-Europa, waardoor de droogte die zich tijdens de hittegolf van mei al had begonnen te ontwikkelen, nog verder werd verergerd.

Feiten en cijfers

Juni 2026 was wereldwijd de op één na warmste maand, met een gemiddelde luchttemperatuur aan het aardoppervlak van 16,54 °C, 0,56 °C boven het gemiddelde van 1991-2020. In juni 2026 lag de temperatuur 1,39 °C boven het geschatte pre-industriële gemiddelde voor de periode 1850-1900.

De gemiddelde temperatuur van het zeeoppervlak bedroeg in juni 20,86 °C, de hoogste waarde die ooit voor die maand is gemeten.

De gemiddelde temperatuur boven het Europese vasteland bedroeg in juni 2026 19,14 °C, waarmee dit de op één na hoogste waarde was die ooit voor deze maand is gemeten; dit is 1,78 °C hoger dan het gemiddelde voor juni in de periode 1991-2020.

West-Europa, de regio die het zwaarst door de hittegolf werd getroffen, beleefde de warmste juni maand sinds het begin van de metingen, met een gemiddelde temperatuur van 20,74 °C, 3,05 °C boven het gemiddelde voor juni in de periode 1991-2020.

Droger dan gemiddeld

In juni 2026 had een groot deel van West-Europa, waaronder Italië, grote delen van Midden- en Oost-Europa en het zuiden van het Verenigd Koninkrijk, te maken met drogere omstandigheden dan gemiddeld, als gevolg van aanhoudende hogedruk en hittegolven. 

Daarentegen was het in IJsland, Ierland, een groot deel van het Verenigd Koninkrijk, de Noordzeekust, Fennoscandië, de Baltische staten, Griekenland en een groot gebied ten noorden van de Kaspische Zee natter dan gemiddeld. In sommige gebieden leidde hevige neerslag tot plaatselijke overstromingen en de daarmee gepaard gaande gevolgen.

‘Het klimaat verandert’

Samantha Burgess, strategisch hoofd Klimaat bij het ECMWF: “Juni 2026 heeft nog eens onderstreept hoe ingrijpend het klimaat aan het veranderen is. West-Europa beleefde de warmste juni maand sinds het begin van de metingen, en de wereldwijde oceanen bleven opwarmen.

Al deze gegevens wijzen erop dat het klimaatsysteem steeds meer warmte opslaat. Het gevolg is steeds hevigere hittegolven, een aanhoudend warme oceaan en toenemende risico’s voor mensen, ecosystemen en infrastructuur in heel Europa en daarbuiten.”