Klimaatverandering is al lang geen abstracte dreiging meer, en toch hebben politici het er bijna nooit over. Meer dan dertig jaar nadat de eerste alarmbellen werden geluid, doet het politieke establishment de extreme temperaturen nog steeds af als onbelangrijk.

“Er zijn tweeduizend mensen omgekomen, maar er is niet eens een minuut stilte in acht genomen,” zei Jean-Pascal van Ypersele (UC Louvain), een van de meest vooraanstaande klimaatwetenschappers van het land, in een interview door VRT NWS.

“Geen woord van de premier of de regeringsleiders van de regio’s. Het is alsof degenen die zijn omgekomen nooit hebben bestaan en slechts een cijfer zijn.”  

Gebrek aan politieke daadkracht

Van Ypersele is woedend over het ontoereikende klimaatbeleid en bekritiseert het gebrek aan publieke aandacht en politieke daadkracht – beide tijdens hittegolven, wanneer de nood het hoogst is, en bij het aanpakken van de onderliggende oorzaken. Van Ypersele’s Zijn frustratie is deels het gevolg van wat hij beschouwt als “ontoereikend klimaatbeleid” gedurende jaren.”

“Het eerste IPCC-rapport (het overzicht van de meest recente wetenschappelijke kennis over klimaatverstoring, red.) dateert uit 1990. Dat is 36 jaar geleden, en zelfs toen werd al gesteld dat we wereldwijd te maken zouden krijgen met extremere temperaturen,” legt Van Ypersele uit.

“Het IPCC en wetenschappers uit de hele wereld hebben herhaaldelijk verklaard dat we ons beter moeten voorbereiden en de uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk tot nul moeten terugbrengen. Politici kunnen daarom niet beweren dat ze hiervan niet op de hoogte waren.”

Crisisparaatschap

Ook de Vlaamse oppositiepartij Groen sluit zich aan bij de kritiek van de voormalige vicevoorzitter van het VN-klimaatpanel: politici moeten dringend maatregelen nemen. Maar bronnen binnen de federale overheid het verzoek om een Europese top bijeen te roepen afdoen als gekrijs vanaf de zijlijn.

Volgens regeringsbronnen beschikt België al over een hittecrisisplan, dat na elke hittegolf wordt aangepast. Het advies voor de komende dagen blijft dan ook om je gezond verstand te gebruiken en een oogje in het zeil te houden bij kwetsbare mensen.

Oorverdovende stilte

Ondertussen heerst er een oorverdovende stilte terwijl Zuid-Europa in de greep is van bosbranden – bepaald geen lichtend voorbeeld van daadkrachtig optreden. 

“We hebben politici nodig die de moed hebben om het voortouw te nemen”, zegt Dirk Holemans, voormalig partijleider van Agalev (Groen) en nu coördinator van de sociaal-ecologische denktank Oikos. “We moeten het klimaatbeleid op een veel collectievere manier aanpakken.”

Wat Van Ypersele concreet verwacht, is dat er actie wordt ondernomen: openbare, geklimatiseerde verkoelingscentra die voor iedereen toegankelijk zijn, ook ’s nachts.

Meer vergroening en het verwijderen van ondoordringbare oppervlakken in de openbare ruimte. Beter geïsoleerde gebouwen en meer ambitie op het gebied van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Maar hiervoor is geld nodig. Heel veel geld.