Uit cijfers opgevraagd door Vlaams parlementslid An Christaens (CD&V) blijkt dat openbaarvervoermaatschappij De Lijn meer dan 300 bussen heeft met meer dan 1 miljoen kilometer op de teller.

Door deze verouderde busvloot kampt De Lijn steeds vaker met technische problemen en daar betalen de reizigers de tol voor.

De Lijn kampt al jaren met een verouderende vloot en infrastructuur en heeft 2.133 bussen in dienst. Bijna de helft daarvan is ouder dan tien jaar en 300 hebben meer dan 1 miljoen km op de teller staan.

Logisch gevolg: vorig jaar was gemiddeld 20% van de maandelijkse bussen buiten dienst vanwege technische problemen. In augustus stonden maar liefst 522 van de 2.133 voertuigen met pech aan de kant.

Zo'n 634 bussen van De Lijn, die al 15 jaar oud zijn, rijden nog rond, wat hogere onderhoudskosten met zich meebrengt. Bestaande bussen onderhouden kan soms echter goedkoper zijn dan ze te vervangen.

Om de vloot up-to-date te houden, moet jaarlijks 1 op de 15 bussen worden vervangen, wat ongeveer overeenkomt met 145 bussen. De Lijn haalt dat doel al jaren niet. In 2024 werden slechts 29 bussen vervangen en ook de vervangingen in 2023 (90), 2022 (63) en 2021 (97) bleven sterk achter bij de doelstelling.

Vlaamse regering heeft schuld

Het zijn met andere woorden opnieuw cijfers die onomstotelijk bewijzen dat De Lijn, met een jaarlijks budget van ongeveer 1 miljard euro, ofwel de financiële middelen niet heeft om haar vloot regelmatig te vernieuwen, ofwel een slecht beleid voert. In beide gevallen is het sowieso de schuld van de Vlaamse overheid.

Toen De Lijn's nieuw vervoersplan vorig jaar werd ingevoerd, maakte de Algemene Rekenkamer brandhout van de amateuristische manier waarop haar beleidsvoorbereiding, -regulering en -uitwerking had plaatsgevonden.

De parlementaire instelling vond ook dat het plan onduidelijk was over hoe problemen zoals vervoersarmoede zouden worden verholpen of hoe specifieke doelstellingen, zoals een toename van het aantal passagiers met 7,5%, zouden worden bereikt.

Slechts 86 e-bussen

Ondertussen heeft de nieuwe Vlaamse regering geïnvesteerd 400 miljoen euro extra in de vernieuwing van de busvloot, waarmee minstens 500 bussen zouden worden aangekocht. Of dat extra geld genoeg is om ervoor te zorgen dat de Vlamingen weer kunnen rekenen op goed, betrouwbaar en veilig openbaar vervoer valt nog te bezien.

Zo moeten tegen 2025 alle bussen van De Lijn elektrisch rijden. Door die recente investering en de vorige regeringsbeslissing kom je volgens Vlaams parlementslid Bogdan Vanden Berghe (Groen) momenteel uit op ruwweg 1.000 nieuwe bussen op een vloot van meer dan 2.000 bussen.

“Op dit moment rijden er slechts 86 e-bussen rond in Vlaanderen”, zegt Vanden Berghe in Het Nieuwsblad.”Dat is amper 4%. Er zullen meer investeringen nodig zijn.”

In een interview afgelopen weekend met de zakenkrant De Tijd zei de in september geïnstalleerde nieuwe Vlaamse minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) het volgende: “Voor elke euro die een reiziger betaalt, legt de belastingbetaler er 6 à 7 euro bovenop. Mijn voorganger weigerde die ticketprijs te indexeren. Het is een enorme aderlating. De Lijn krijgt straks autonomie over de tarieven. Voor de mensen die nu moord en brand gaan schreeuwen, weet dat De Lijn een van de goedkoopste vervoersmaatschappijen in Europa is. Ik ben niet verkozen om cadeautjes uit te delen. Ik moet verantwoording afleggen aan de belastingbetaler.”

Uit de gegevens blijkt dat Wallonië per hoofd van de bevolking meer uitgeeft aan openbaar vervoer dan Vlaanderen. Om precies te zijn geeft het Waalse gewest ongeveer 353 euro per hoofd van de bevolking uit, terwijl Vlaanderen ongeveer 207 euro per hoofd van de bevolking uitgeeft. Maar openbaar vervoer in dunbevolkte gebieden kost sowieso meer.

Het bedrijfswagensysteem in België biedt de eigenaar van zo'n auto ook veel belastingvoordelen die een gebruiker van het openbaar vervoer zonder auto niet heeft. Volgens berekeningen kost een bedrijfswagen de staat jaarlijks gemiddeld 3.500 euro. Dit betekent dat het systeem ervoor zorgt dat de Belgische staat jaarlijks 2 miljard aan belastinginkomsten misloopt.