De Belgische Paralympische bocciaspeler Francis Rombouts heeft een rechtszaak aangespannen tegen de openbare spoorwegmaatschappij NMBS omdat hij in zijn woonplaats Tielen de trein niet kan nemen. De zaak, die al jaren aansleept, werd gisteren voor het Brusselse Hof van Beroep behandeld.

En om het nog pijnlijker te maken, kon Rombouts de rechtszaal niet in omdat deze niet is aangepast voor rolstoelgebruikers.

NMBS handhaaft zelf de behoefte aan middelen

Rombouts woont in Tielen maar werkt één dag per week in Turnhout en moet wekelijks trainen in Gent. De perrons van het treinstation van Tielen zijn toegankelijk voor rolstoelgebruikers, maar omdat het een onbemand station is, is er geen assistentie.

Door het hoogteverschil tussen de perrons en de treinen, dat afhankelijk van het type trein 8 tot 21 centimeter bedraagt, is een hellingbaan nodig, waardoor Rombouts met zijn elektrische rolstoel niet in de trein kan stappen.

Opgeleid personeel

Volgens de Europese regelgeving moet de NMBS in onbemande stations zoals Thielen redelijke bijstand verlenen als daarvoor opgeleid personeel aan boord van de trein is en als die bijstand minstens 24 uur op voorhand wordt aangevraagd.

Volgens Unia, een onafhankelijke openbare instelling die discriminatie bestrijdt en gelijke kansen bevordert, heeft de NMBS deze nood aan hulp bovendien bestendigd door in 2015 en 2020 treinen te bestellen waarvan de hoogte afwijkt van de perrons: “Met andere woorden, voor een rolstoelgebruiker zijn deze treinen vanaf geen enkel perron in België toegankelijk zonder hulp. Aangezien een treinstel gemiddeld zo'n 30 jaar meegaat, zal het nog minstens tot 2050 duren vooraleer rolstoelgebruikers deze treinen zonder hulp kunnen nemen.”

Een derde van de stations is toegankelijk

“Toegankelijkheid is een topprioriteit voor NMBS”, zegt de advocaat van de spoorwegmaatschappij. “Tegen 2032 zullen 176 stations autonoom toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers en er wordt gewerkt aan de installatie van hellingbanen in de huidige treinstellen. Maar voor de hoogte of toegankelijkheid van de perrons is NMBS niet verantwoordelijk, dat is Infrabel.”

Toch, aldus de advocaat, bedient de NMBS zo'n 550 stations in België en doet ze alle redelijke inspanningen om de toegankelijkheid te garanderen. Toch kan ze geen garantie geven op basis van een persoonlijk geval.

Zo zorgt ze voor een geografische spreiding van stations die toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers en vindt ze dat er voldoende alternatieven zijn voor Rombouts om zich te verplaatsen, zoals de (flex)bussen van De Lijn. De rechtbank in Mechelen oordeelde vorig jaar echter dat de Vlaamse openbaarvervoermaatschappij schuldig aan structurele discriminatie van mensen met een handicap.

Oh ironie

Uiterlijk 17 maart volgt een uitspraak. De zaak Rombout kreeg in 2017 een eerste vonnis, maar is tot nu toe niet in hoger beroep behandeld. Tot overmaat van ramp was de rechtszaal waar het proces plaatsvond ook niet toegankelijk voor een rolstoelgebruiker. Uiteindelijk werd de zaak verplaatst naar een andere zaal.