Vijf doden en negen zwaargewonden: dat is een pijnlijk record van ongevallen vorig jaar aan overwegen in België. In totaal waren er 30 ongevallen, één minder dan in 2023.

Volgens spoorweginfrastructuurbeheerder Infrabel is de balans duidelijk in dalende lijn. In de periode 2008-2021 waren er bijvoorbeeld gemiddeld 45 tot 50 ongevallen per jaar.

Volgens Infrabel is de dalende trend deels te danken aan de vervanging van overwegen, de sensibilisering en de ingebruikname van het gratis noodnummer 1711. “Vorig jaar werden minstens 20 aanrijdingen vermeden dankzij het contact met 1711”, zegt Infrabel.

Wie het nummer belt, wordt direct doorverbonden met de verkeersleiding, die op basis van de verstrekte informatie het treinverkeer indien nodig onmiddellijk kan stilleggen. Sinds de ingebruikname medio februari vorig jaar ontvangt 1711 ongeveer 150 oproepen per maand. Ongeveer een op de drie (35%) van de oproepen is relevant - er komt dit jaar een herinneringscampagne rond 1711.

Aanrijding meestal door rood oversteken

De belangrijkste vaststelling voor Infrabel in 2024 blijft dat het aantal slachtoffers hoog blijft: vijf doden en negen zwaargewonden, tegenover zes doden en vijf zwaargewonden in 2023. En 30% van de ongevallen gebeurt in de wintermaanden november, december en januari.

Zelfs dit jaar was er bijvoorbeeld al een dodelijk ongeval. Vorige week kwam in Roosbeek, Vlaams-Brabant, een fietser van 11 om het leven bij een botsing met een trein. Volgens het parket wijzen de eerste bevindingen op een ongeval waarbij de jongen de gesloten overweg wilde oversteken.

60% van de ongevallen wordt veroorzaakt doordat weggebruikers de spoorwegovergang oversteken terwijl het licht op rood staat en de slagbomen gesloten zijn. Voertuigen zijn betrokken bij 80% van de ongevallen, maar fietsers en voetgangers blijven het grootste risico lopen bij aanrijdingen.

LED-verlichting en waarschuwingsbox

Infrabel zet dit jaar ook zijn inspanningen voort om ongevallen te voorkomen. Het programma omvat de installatie van LED-verlichting op de slagbomen van een 100-tal overwegen om de zichtbaarheid te verbeteren en de installatie van AI-camera's aan een 70-tal overwegen met een hoog risico.

Daarnaast zal Infrabel op een tiental plaatsen de Warning Box installeren, een mobiel systeem dat een geluidssignaal geeft wanneer een weggebruiker een gesloten slagboom passeert.

Gemiddeld meer dan twee uur vertraging per dag

Ook incidenten bij spoorwegovergangen verstoorden en vertraagden het treinverkeer. In 2024 waren er 346 incidenten, zoals verkeersongevallen in de buurt van een overweg of een kapotte slagboom, zoals gisteren in Ingelmunster, die een vertraging van 48.275 minuten veroorzaakten of een gemiddelde vertraging van 2 uur en 12 minuten per dag. In 2023 bedroeg de vertraging gemiddeld 2 uur en 25 minuten per dag.

Vorig jaar werden 8 overwegen afgeschaft en/of vervangen op spoorlijnen die in dienst zijn. Het Belgische spoorwegnet is een van de drukste van Europa en telt vandaag 1.612 overwegen. Sinds de oprichting van Infrabel in 2005 werden 460 overwegen verwijderd en vervangen op het Belgische spoorwegnet.