Is Europa's verbod op verbrandingsmotoren een vloek of een zegen voor zijn industrie? Dalende winsten, fabriekssluitingen en een sterke afhankelijkheid van wereldwijde uitbesteding lijken te wijzen op het eerste, maar een studie van de Universiteit van Sussex beweert het tegenovergestelde. “Van versnelling veranderen (of handelen zoals Trump in de VS doet, red.) zou een vergissing zijn.”

Nu Europa vaart zet achter zijn plan om de verkoop van benzine- en dieselauto's tegen 2035 uit te bannen, heeft het debat over de toekomst van de auto-industrie op het continent een hoge vlucht genomen. Critici waarschuwen dat een dergelijk ontwrichtend beleid de toch al onder druk staande Europese auto-industrie zou kunnen verlammen.

Concurrentievermogen op lange termijn

Een nieuwe beleidsbriefing van het European Mobility Policy and Climate Initiative (EMPOCI), gepubliceerd door de Universiteit van Sussex UK, suggereert echter het tegenovergestelde.

Volgens het onderzoek, dat is opgesteld door vooraanstaande industrie- en beleidsdeskundigen uit heel Europa, is een strikte uitfasering van voertuigen met verbrandingsmotoren noodzakelijk om de milieudoelstellingen te halen en het industriële concurrentievermogen van Europa op de lange termijn te behouden.

Het autolandschap is fundamenteel aan het veranderen, met elektrische voertuigen in het middelpunt van de toekomst van de industrie. Het EMPOCI-rapport stelt dat deze overgang onvermijdelijk is en dat Europa besluitvaardig moet handelen om zijn status als industriële leider te behouden. 

Grote mondiale concurrenten, vooral China, hebben al het voortouw genomen in EV-technologie en elke aarzeling van Europese beleidsmakers kan de concurrentiepositie van de regio verder uithollen.

Het rapport verwijst ook naar de VS als koploper, maar stelde zijn informatie en bevindingen samen vóór de inauguratie van Trump. Desondanks blijft het in Texas gevestigde Tesla 's werelds op één na grootste fabrikant van EV's, na het Chinese BYD.  

China's aanhoudende investeringen in batterijtechnologie en efficiënte toeleveringsketens hebben van China de dominante kracht in de EV-sector gemaakt. Ondertussen blijven Amerikaanse autofabrikanten hun voetafdruk op het gebied van elektrificatie uitbreiden, daarbij gesteund door aanzienlijke stimuleringsmaatregelen van de overheid. 

Een achterblijver worden

Het rapport waarschuwt dat het terugdraaien van het uitfaseringsbeleid de geloofwaardigheid en het risico van Europa zou ondermijnen, waardoor het een achterblijver zou worden in de wereldwijde race naar duurzame mobiliteit.

“Het zou een vergissing zijn om de koers van het uitfaseerbeleid om te draaien”, staat in de brief. “Het zou niet alleen het concurrentievermogen van Europa verzwakken, maar ook de langetermijnplanning voor autofabrikanten en toeleveranciers verstoren.”

Het EMPOCI-rapport beschrijft verschillende belangrijke redenen waarom het aanhouden van een strikte tijdlijn voor het uitfaseren van ICE de Europese auto-industrie zou versterken.

Ten eerste dwingt het autofabrikanten om zich te richten op technologieën van de volgende generatie in plaats van te vertrouwen op incrementele verbeteringen aan oudere verbrandingsmotoren. Ten tweede biedt het zekerheid over de regelgeving voor de lange termijn, zodat autofabrikanten en toeleveranciers hun investeringen met vertrouwen kunnen plannen.

Ten derde vermindert het het risico van gestrande activa door investeringen in verouderde technologie te ontmoedigen. Ten slotte zorgt het ervoor dat alle belanghebbenden in de sector - van fabrikanten tot infrastructuurontwikkelaars - samenwerken, waardoor verstoring en inefficiëntie tot een minimum worden beperkt.

Hoe zit het met e-brandstoffen?

Sommige spelers in de industrie hebben aangedrongen op e-fuels als alternatief voor EV's, met het argument dat ze de levensvatbaarheid van ICE-voertuigen zouden kunnen verlengen. In het EMPOCI-rapport wordt deze aanpak echter afgedaan als onpraktisch en wordt erop gewezen dat e-fuels waarschijnlijk duur en inefficiënt zullen blijven in vergelijking met batterij-elektrische technologie.

“De deur openhouden voor nieuwe ICE-voertuigen zou noodzakelijke innovatie alleen maar vertragen,” stelt het rapport. “E-fuels zijn geen schaalbare oplossing voor massavervoer.”

Hoewel het rapport de uitfasering in 2035 krachtig ondersteunt, benadrukt het ook dat er aanvullende beleidsmaatregelen nodig zijn om een soepele overgang te garanderen. Deze omvatten meer substantiële stimulansen voor het gebruik van EV, meer investeringen in batterijtechnologie en een uitgebreidere oplaadinfrastructuur.

Omscholing van werknemers en regionale economische steun zullen ook cruciaal zijn. Als de ICE-productie daalt, kunnen duizenden banen in Duitsland, Frankrijk en Centraal-Europa in gevaar komen. Het rapport dringt er bij beleidsmakers op aan om de financiering voor jobovergangsprogramma's en initiatieven voor economische diversificatie uit te breiden.