Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest eist al jaren de naleving van de Brusselse geluidsnormen om de geluidsoverlast op Brussels Airport te beperken. De Franstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel heeft de Belgische staat opnieuw veroordeeld voor de buitensporige overlast die nachtvluchten boven de hoofdstad veroorzaken.

Tegelijkertijd verhoogde ze de boetes voor de schadelijkste vliegroutes en legde ze de federale overheid een nauwkeurig tijdschema op om een einde te maken aan de overtredingen.

Dreiging van totale boete van €60 miljoen

Volgens de rechtbank blijven de Kanaalroute, de Ringweg en Baan 01 ’s nachts onaanvaardbare overlast veroorzaken, met ernstige gevolgen voor de gezondheid van omwonenden.

De rechtbank verhoogt nu voor de tweede keer - de eerste keer dateert van juni 2023 - de boete van 12.000 naar 18.000 euro per ernstige overschrijding (meer dan 5dB) ten opzichte van het referentiejaar 2017, met een maximum van 18 miljoen euro per betwist traject.

Bovendien legitimeert het vonnis de federale staat voor het eerst met een precies tijdschema. Meer bepaald moet de definitieve versie van de ENVISA-studie over de milieu- en geluidshinder veroorzaakt door de exploitatie van Brussels Airport tegen 26 juni 2026 worden meegedeeld.

Uiterlijk op 1 oktober 2026 moeten de concrete maatregelen en deadlines om een einde te maken aan de schendingen zijn vastgesteld en gemotiveerd. Elke vertraging wordt bestraft met een boete van 10.000 euro per dag, met een maximum van 2 miljoen euro per deadline.

Minister Maron tevreden

Scheidend Brussels minister van Leefmilieu en Gezondheid Alain Maron (Ecolo) verwelkomt de beslissing van de rechtbank die duidelijke deadlines oplegt aan de federale regering. “De gezondheid van de Brusselaars en van alle mensen die overgevlogen worden, moet op de eerste plaats komen,” zei Maron. “Nu is het aan alle partijen in de federale regering om de verantwoordelijkheid te nemen om deze vooruitgang te valideren. Het is tijd dat de federale en Vlaamse regeringen de uitdagingen op het vlak van volksgezondheid en milieu aangaan voor meer dan een miljoen Belgen die hinder ondervinden van vliegtuigen.”

In april vorig jaar ging Maron ook in beroep tegen de milieuvergunning die Vlaanderen aan de luchthaven had toegekend. Deze vergunning verbiedt geen nachtvluchten, maar verplicht de luchthaven wel om tegen 2032 de slaapverstoring voor de omwonenden met minstens 30% te verminderen. Dit zal worden bereikt door steeds strengere geluidsnormen op te leggen voor weekendvluchten vanaf 2026.

Serie juridische oorzaken

In januari maakte Arnaud Feist, de CEO van Brussels Airport, duidelijk dat de luchthaven de geluidsnormen van de milieuvergunning voor de komende jaren niet zou kunnen halen, onder andere door ernstige vertragingen in de levering van nieuwe, milieuvriendelijkere vliegtuigen.

Tegelijkertijd spande de Vlaamse regering afgelopen mei een nieuwe procedure aan bij het Hof van Beroep om dwangsommen van 100.000 euro per dag te eisen als de federale overheid de vliegroutes niet opnieuw aanpast.

Eerder stapte het naar de rechter tegen nieuwe procedures die in oktober 2023 werden ingevoerd. Die bepaalde dat de federale overheid binnen zes maanden nieuwe vliegroutes moest vastleggen voor Brussels Airport in Zaventem.

Ter verduidelijking: de federale overheid is verantwoordelijk voor het beheer van Brussels Airport (de organisatie van het luchtverkeer, de luchtverkeersleiding, de exploitatievergunningen, de hoeveelheid geluid die elk vliegtuig produceert en de te volgen vliegprocedures), terwijl de gewesten verantwoordelijk zijn voor het vastleggen van milieunormen om de geluidshinder te bestrijden die het luchtverkeer veroorzaakt en die op de grond wordt waargenomen wanneer een vliegtuig overvliegt.

Al tientallen jaren zijn de verschillende gewesten in België, evenals verschillende belangengroepen en gemeenten, verwikkeld in juridisch getouwtrek over de te volgen vliegroutes voor Brussels Airport.

Telkens probeerden ze de belangen van hun eigen inwoners te verdedigen, waardoor de hele kwestie op een typisch Belgisch communitair wespennest leek.