De negendaagse spoorwegstaking bij de Belgische openbare spoorwegmaatschappij NMBS is nog maar net voorbij en de volgende komt er alweer aan: sommige spoorwegvakbonden hebben 18 stakingsdagen aangekondigd voor de komende vijf maanden.

De reden voor de sociale onrust bij de spoorwegmaatschappij is de nieuwe federale regering en haar hervormingsplannen. Deze omvatten het verhogen van de pensioenleeftijd - spoorwegmedewerkers kunnen nu in sommige gevallen met 55 jaar met pensioen, terwijl de gemiddelde Belgische werknemer 67 jaar is - en het doorvoeren van bezuinigingen bij de spoorwegen.

Vier stakingsdagen per maand

Alle spoorwegmedewerkers zullen op maandag 17 maart staken. De vakbonden plannen ook vier stakingsdagen per maand van april tot juli, maar ze hebben nog geen details vrijgegeven.

Op 31 maart zullen ook ACOD Spoor en ACV-Transcom deelnemen aan de algemene staking van de openbare diensten. De stakingsverbintenissen gelden voor alle personeelsleden en alle werkplaatsen van NMBS en haar filialen.

De vakbonden verzetten zich tegen de maatregelen van de federale overheid die de pensioenrechten aantasten. “Dit is een regelrechte contractbreuk”, zeggen ze. Volgens de plannen zouden werknemers minstens zeven jaar langer moeten werken voor een maandelijks lager pensioen van honderden euro's.

Bovendien blijkt uit het begrotingstraject van de regering-De Wever dat er de komende vijf jaar 675 miljoen euro moet bespaard worden bij NMBS. “Inmiddels kennen we het liedje: nog minder personeel en meer productiviteit”, zeiden de socialistische en christelijke vakbonden in koor.

Voor- en tegenstanders

De vakbonden zeggen dat er vanaf 10 maart om de twee weken ontmoetingen gepland zijn met minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés), maar dat ze “nog steeds geen nieuws” hebben van minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA).

Volgens ACOD Spoor voorzitter Günther Blauwens hadden de vakbonden geen andere keuze dan te staken. “Er wordt al 20 jaar bezuinigd op de spoorwegen en al die tijd is de punctualiteit gedaald. Zelfs met minimale dienstverlening worden treinstellen ingekrompen. Iedereen kan zien dat het fout gaat.”

Sinds de invoering van een gegarandeerde dienst in 2017 is de impact van treinstakingen in België al een stuk draaglijker geworden. Toch hebben veel reizigers weinig sympathie voor de huidige stakingsacties.

Zelfs binnen de NMBS is er onenigheid over de te volgen procedures. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat sommige van de kleinere spoorwegvakbonden te veel macht hebben en dat hun acties het imago van het bedrijf schaden. Tegelijkertijd vinden sommige arbeidsrechtspecialisten ook dat de vakbonden weinig alternatieven hebben om hun eisen af te dwingen, behalve staken.