Northvolt, Europa's trots in de productie van batterijen, heeft in Zweden faillissement aangevraagd. Dit is een grote tegenslag voor de inspanningen van de EU om te concurreren met de Chinese dominantie op de markt voor batterijen voor elektrische voertuigen.

Ondanks jaren van aanzienlijke investeringen door autofabrikanten, financiële instellingen en overheidssubsidies slaagde het bedrijf er niet in om de $1 miljard bijeen te krijgen die nodig was om de activiteiten van zijn vlaggenschipfabriek in Skellefteå in stand te houden.

Een door de rechtbank aangestelde curator zal nu toezien op de verkoop van de activa van Northvolt, waaronder de productieapparatuur en de resterende batterijmaterialen. Helaas onderstreept het faillissement de bredere problemen bij het opbouwen van een volledig geïntegreerde toeleveringsketen voor batterijen in Europa.

Nortvolht leidde de inspanningen om dat doel binnen bereik te brengen toen de EU probeerde onafhankelijk te worden van Chinese en Zuid-Koreaanse leveranciers - een pijler van haar ambitie om de verkoop van auto's met verbrandingsmotoren in 2035 te verbieden.

Overambitie?

De redenen voor de ondergang van Northvolt waren grotendeels aan zichzelf te wijten. Het bedrijf probeerde te jongleren met te veel activiteiten tegelijk: de bouw van een nieuwe gigafabriek, de ontwikkeling van eigen kathodematerialen en investeringen in batterijrecycling. Dit zijn complexe, kapitaalintensieve operaties.

Tegelijkertijd werd het bedrijf geconfronteerd met de bekende uitdagingen van het opschalen van de productie, een proces dat al verschillende start-ups van EV's in de auto-industrie op de knieën had gedwongen (Lightyear, Sono Motors, HiPhi, Nikola en Canoo, om er een paar te noemen).

Northvolt had moeite om op schaal batterijcellen van hoge kwaliteit te leveren voor de veeleisende automarkt. De ambitieuze beloften van het bedrijf aan klanten, waaronder Volkswagen en BMW, bleken bij verschillende van hen uiteindelijk onrealistisch.

Als gevolg daarvan trokken BMW en Volvo zich voortijdig terug uit hun contracten, waardoor het momentum nog groter werd. Volvo stelde zijn activa veilig en nam vorige maand nog de volledige controle over van de joint venture Novo Energy, een fabriek voor de productie van batterijen in Göteborg.  

Is de batterijstrategie van Europa gebrekkig?

De mislukking van Northvolt wijst op bredere structurele problemen binnen de Europese ambities op het gebied van batterijen. In tegenstelling tot zijn Aziatische concurrenten heeft het continent geen gevestigde toeleveringsketen voor belangrijke batterijmaterialen. Er zijn wel pogingen gedaan om deze infrastructuur op te bouwen, maar ze ontwikkelen zich langzaam en blijven gefragmenteerd.

De Europese Commissie lanceerde in 2017 een groot initiatief om de kloof te dichten, door bedrijven samen te brengen om een concurrerend ecosysteem te ontwikkelen. De financiering was echter dun gespreid en de miljarden aan subsidies hebben nauwelijks het oppervlak bereikt van wat nodig is.

Ondertussen heeft China, de thuisbasis van industriereuzen CATL en BYD, de productie van nieuwere, rendabele batterijtechnologieën zoals LFP en natrium-ion al opgevoerd om zijn voorsprong te behouden.

De ondergang van Northvolt versterkt alleen maar de positie van China, omdat westerse autofabrikanten nu weinig andere keuze hebben dan te vertrouwen op Aziatische leveranciers om te voldoen aan de emissiedoelstellingen van de EU.

Hoe meer de EU afstand probeert te nemen van China, hoe afhankelijker ze wordt van Chinese batterijtechnologie voor haar EV-transitie. Nu Northvolt er niet in slaagt de financiering rond te krijgen die nodig is om overeind te blijven, zakt het vertrouwen in Europa's onafhankelijkheid op het gebied van batterijen snel weg.

Ontslagen bij ACC

Branchegenoten bevestigen deze twijfels over de levensvatbaarheid van een Europese batterij-industrie. De Automotive Cell Company (ACC), een joint venture van Stellantis, Mercedes en Total, heeft vorig jaar de verdere uitbreiding van fabrieken in Duitsland en Italië gepauzeerd.

In haar enige fabriek in Frankrijk kondigde ACC deze week aan dat het een strategie van vrijwillige ontslagen begint te implementeren vanwege de zwakke vraag. Stellantis is een partnerschap aangegaan met CATL voor de bouw van een fabriek voor LFP-batterijen in Spanje, waardoor de Chinese invloed verder wordt versterkt.

Volgens de denktank Transport & Environment (T&E) is in 2024 minstens 100 gigawattuur aan geplande batterijproductiecapaciteit in Europa geannuleerd “vanwege de moeilijkheden die Europese fabrikanten ondervinden om te concurreren met mondiale rivalen, de subsidies die elders worden verleend en het gebrek aan eerlijke regelgeving”. De droom van een volledig onafhankelijke Europese toeleveringsketen voor batterijen lijkt steeds verder buiten bereik.