De Europese Commissie heeft 47 strategische projecten in 13 lidstaten geselecteerd om de winning, verwerking en recycling van belangrijke grondstoffen in de Europese Unie te versterken. De steun moet de EU minder afhankelijk maken van zeldzame aardmetalen uit China.

“We moeten voorkomen dat we net zo afhankelijk worden van Chinees lithium voor oplaadbare batterijen als van Russisch gas voor de energievoorziening van Europa,” verklaarde Stéphane Séjourné, Europees commissaris voor Industrie. Vandaag de dag heeft China een monopoliepositie in lithiumverwerking.

Wet kritieke grondstoffen

De Europese Wet Kritieke Grondstoffen bepaalt dat de Europese Unie tegen 2030 minstens 10 procent van haar strategische grondstoffen uit eigen mijnen moet halen, 25 procent uit recycling en 40 procent van buiten de EU, maar te verwerken in Europa.

De geselecteerde projecten krijgen Europese steun voor financiering en vergunningsprocedures. Zij zullen de productie stimuleren van grondstoffen op Europese bodem die cruciaal zijn voor de groene en digitale transitie. Projecten met lithium, nikkel, kobalt, mangaan en grafiet zijn essentieel voor de productie van batterijen en elektrische auto's.

Umicore

De Belgische materiaalgroep Umicore is een van de geselecteerde projecten die EU-steun krijgen voor twee germaniumprojecten. Germanium wordt onder andere gebruikt om infraroodtechnologie en glasvezelkabels te maken. Het is ook een gewilde grondstof voor defensiemateriaal. 

De Belg Het metaaltechnologieconcern is een essentiële speler op deze markt, maar China domineert deze markt ook sinds de zomer van 2023, toen het exportbeperkingen oplegde.

Zwaar omstreden

Samen hebben de 47 projecten een verwachte kapitaalinvestering van meer dan 22 miljard euro. Van de 47 projecten zijn er 25 gericht op het openen van nieuwe mijnen. Verschillende door de Commissie geselecteerde projecten worden lokaal zwaar betwist vanwege hun mogelijke impact op het milieu en de lokale gemeenschappen.

Europarlementariër Sara Matthieu (Groen) maakt zich nu al zorgen over natuur en bewoners. Volgens haar is de huidige Europese milieuwetgeving voor mijnbouw dringend aan herziening toe. “We zijn niet tegen mijnbouw in Europa. Maar we moeten ons niet blindstaren op een nieuwe grondstoffenwedloop, met mensen en de planeet als slachtoffers,” besluit ze.