De grote Europese luchtvaartmaatschappijen denken dat de Europese ReFuel-wetgeving er niet in zal slagen de beloofde betaalbare markt voor duurzame vliegtuigbrandstof (SAF) te creëren. Dit zeiden ze tijdens een persconferentie in Brussel.

Ze vrezen dat er niet genoeg zal worden geproduceerd. Het rapport van de Boston Consulting Group (BCG), dat donderdag werd vrijgegeven, voorspelt een tekort tot 45% aan eSAF en 30% aan SAF tegen 2030.

Productie verhogen of quota uitstellen

De Europese Unie wil dat een steeds groter deel van de vliegtuigbrandstof uit niet-fossiele bronnen komt. Daarom moet sinds begin dit jaar minstens 2% SAF worden gemengd met traditionele kerosine. Dat percentage moet toenemen tot 6% in 2030 en 70% in 2050.

Maar nu al “hebben we niet genoeg SAF, en de SAF die we hebben is erg duur,” drie tot vijf keer duurder dan kerosine, klaagde Luis Gallego, topman van luchtvaartgroep IAG (British Airways, Iberia...) namens Airlines for Europe (A4E), dat 17 Europese luchtvaartgroepen vertegenwoordigt, waaronder de Lufthansa Group, Air France-KLM, Ryanair en TUI.

“Tenzij er onmiddellijk maatregelen worden genomen” om de productie te verhogen, “is de enige oplossing om de doelstelling voor 2030 uit te stellen,” zei Gallego. Vorig jaar merkte ook IATA, de internationale vereniging van luchtvaartmaatschappijen, op dat ze sceptisch was over het vliegen op 5% SAF in 2030.

0,3% mondiale vliegtuigbrandstof

A4E verwees tijdens een persconferentie naar een studie van de Boston Consulting Group (BCG) waaruit onder meer zou moeten blijken dat er tegen 2030 zo'n 30% te weinig SAF zal worden geproduceerd om aan de Europese norm te voldoen. BCG ondervroeg onlangs meer dan 500 leidinggevenden bij ongeveer 200 bedrijven in het wereldwijde ecosysteem van de luchtvaart.

Het rapport toont aan dat de productie van SAF's snel is gegroeid. In de afgelopen drie jaar is het aanbod wereldwijd met 1,150% toegenomen, maar de vooruitgang is vertraagd door de economische onzekerheid en de kapitaalintensieve aard van de productiefaciliteiten.

Vorig jaar vertegenwoordigde SAF bijvoorbeeld slechts 0,3% van de wereldwijde productie van vliegtuigbrandstof. De nieuwe productiecapaciteit vertraagt vooral door de economische onzekerheid en de hogere energie- en bedrijfskosten die de marges van de bedrijven onder druk zetten.

Gebrek aan duidelijke business case

Ongeveer tweederde van de respondenten zegt dat ze geïnteresseerd zijn in SAF's maar wachten tot de markt van start gaat. Bijgevolg wijst ongeveer de helft van de commerciële luchtvaartspelers nu meer dan 4% van hun inkomsten of budget toe aan SAF-investeringen.

Daarentegen hebben luchtvaartmaatschappijen en luchthavens slechts 1% tot 3% geïnvesteerd, waarbij ze vaak voorrang gaven aan de vernieuwing van de vliegtuigvloot boven riskantere SAF-projecten.

De grootste belemmering voor investeringen is het ontbreken van een duidelijke business case voor het uitbreiden van het gebruik van SAF. 80% van de bedrijven heeft er echter vertrouwen in dat ze hun SAF-doelstellingen voor 2030 kunnen halen.

Toch voelt slechts 14% zich goed voorbereid om de uitdagingen onderweg te overwinnen. Vooral luchthavens en verhuurders blijven achter, met respectievelijk slechts 6% en 0% paraatheid.

Meer samenwerking

Toch ziet het BCG-rapport niet alles negatief in het behalen van de SAF-doelstellingen voor 2030. Het roept de luchtvaartindustrie bijvoorbeeld op om nauwer samen te werken en gezamenlijk SAF-aanvragen in te dienen.

Hierdoor zullen ze niet alleen gunstigere SAF-aankoopvoorwaarden krijgen, maar ook meer vertrouwen bij investeerders, waardoor de productiecapaciteit zal toenemen.

Het wijst er ook op dat baanbrekende innovaties, zoals geavanceerde koolstofafvangtechnologieën of methanol-naar-jet trajecten om het duurdere e-SAF te produceren, gemaakt van een thermochemisch proces met koolstof en waterstof, potentieel meer transformatief zijn en het potentieel in zich dragen om de kosten van SAF dichter bij die van fossiele brandstoffen te brengen, die, in tegenstelling tot brandstoffen voor weg- en spoorvervoer, in de luchtvaart zijn vrijgesteld van btw.