De EU heeft nieuwe wetgeving die de plasticvervuiling in het milieu moet terugdringen. Bedrijven die bijvoorbeeld kleine plastic korrels produceren of vervoeren, krijgen te maken met strengere regelgeving.

De regels gelden voor alle bedrijven die jaarlijks meer dan vijf ton kunststof pellets binnen de EU verwerken. Ze zullen ook gelden voor bedrijven die gebruik maken van de weg, het spoor of de binnenwateren en voor scheepsexploitanten die EU-havens in- of uitvaren. De verordeningen moeten nog worden geratificeerd door de lidstaten en het parlement. Twee jaar later worden ze van kracht.

Jaarlijks gaat 184.000 ton pellets verloren

Micropellets, of heel kleine kunststofkorrels, zijn de grondstof voor zowat alle kunststofproducten. Maar zowel bij de productie als bij het transport worden vaak pellets tot vijf mm groot gemorst, ook wel ‘zeemeerminstranen’ genoemd. Deze korrels, die niet biologisch afbreekbaar zijn, komen vaak onbedoeld in het milieu terecht en vervuilen zeeën en oceanen.

Naar schatting gaat er jaarlijks tot 184.000 ton pellets verloren in de EU, en dergelijke lozingen zijn de op twee na grootste bron van onbedoelde microplasticvervuiling in het milieu van het blok.

Kleinere bedrijven hebben geen certificaat nodig

Europese bedrijven moeten nu een risicoanalyse uitvoeren en procedures ontwikkelen om onbedoelde lozingen te voorkomen, vermijden en op te ruimen. Dit geldt voor de hele waardeketen, van productie tot verpakking, laden en lossen, zowel op het land als op zee.

In geval van onopzettelijk verlies moeten de hulpdiensten onmiddellijk op de hoogte worden gebracht en moeten alle nodige stappen worden ondernomen om milieuschade tot een minimum te beperken.

Bedrijven die meer dan 1.500 ton per jaar verwerken, moeten regelmatig aantonen dat ze aan de regels voldoen door middel van een certificaat dat door een onafhankelijke instantie wordt afgegeven. Kleinere bedrijven krijgen meer respijt en kunnen tot vijf jaar na de inwerkingtreding van de regels een eenmalig certificaat krijgen.

Voor bedrijven die minder dan 1.500 ton verwerken, is een eigen verklaring voldoende. Deze regel is deels ingevoerd om de administratieve last voor bedrijven te verlichten, hoewel milieuorganisaties betreuren dat deze discretionaire vrijstelling voor kleine bedrijven het effect van de wet dreigt te verminderen.

De regels gelden ook voor zeevervoer

Sommigen wijzen er ook op dat er voor het eerst bindende regels zullen gelden voor het zeevervoer, dat ongeveer 38% van alle plastic pellets in de EU vervoert.

“Eenvoudige maatregelen, zoals het benedendeks opslaan van een container, kunnen grote winst opleveren”, zegt Europarlementariër Liesbeth Sommen (CD&V), die hielp bij de onderhandelingen over het akkoord waarin met name Cyprus, Malta, Kroatië en Griekenland zeer terughoudend waren om het zeevervoer in de verordening op te nemen.

“Hiermee verkleinen we de kans dat containers met plastic korrels in onze zee en op onze stranden terechtkomen. Zo kunnen we de natuur beschermen zonder de industrie onnodig te belasten.”