Het aantal ongevallen van en naar het werk neemt toe nu steeds meer mensen met de (elektrische) fiets of te voet naar het werk reizen. Dat blijkt uit cijfers van verzekeraar Ethias, gebaseerd op een analyse van meer dan 7.500 recente schadedossiers.

Dergelijke ongevallen hebben ook gevolgen voor de werkplek, aangezien 41% van het ziekteverzuim te wijten is aan dergelijke ongevallen op de werkplek.

Bijna de helft van de ongevallen houdt verband met fietsen

Terwijl in 2021 gemiddeld 21% of 5.346 van de arbeidsongevallen plaatsvonden tijdens het woon-werkverkeer, is dat aandeel in 2024 gestegen tot 23% of 7.500 claims. Ongevallen op de werkweg gebeuren het vaakst met auto's met verbrandingsmotor, fietsen (in België fietst één op de vijf werknemers naar het werk) en voetgangers, aldus de verzekeraar.

Van die 7.500 ongevallen met woon-werkverkeer in 2024 waren er ongeveer 43% gekoppeld aan fietsen, al dan niet elektrisch. De impact van zachte mobiliteit, die ook toeneemt door het zogenaamde cafetariaplan waarbij werknemers een deel van hun loon kunnen omzetten in een andere uitkering, zoals een fiets van de zaak, is dus een groeiende risicofactor, zegt de verzekeraar.

Relatief veel ongevallen met letsel aan de onderste ledematen

Ruim 41% van het absenteïsme op het werk is te wijten aan dergelijke ongevallen, wat neerkomt op 26% van het totale absenteïsme waarvoor Ethias tussenkomt. De gemiddelde duur van de arbeidsongeschiktheid ligt ook 17% hoger dan bij arbeidsongevallen.

Ongevallen met letsels aan de onderste ledematen zijn verantwoordelijk voor ongeveer 29% van het totale ziekteverzuim. Deze letsels komen het vaakst voor bij ongevallen met zachte mobiliteit en verplaatsingen te voet. Ongevallen met letsels aan de bovenste ledematen zijn op hun beurt goed voor 22% van het ziekteverzuim en komen het vaakst voor bij ongevallen waarbij mobiliteitshulpmiddelen of lopen betrokken zijn.

Ongevallen met letsels aan de nek, rug of wervelkolom zijn goed voor 6% van het verzuim en komen voor in 70% van de gevallen waarbij een auto betrokken is. Verwondingen aan het hoofd ten slotte komen minder vaak voor (6% van de ongevallen) en vertegenwoordigen 4% van het ziekteverzuim, maar in 47% van de gevallen gaat het om ongevallen met zachte mobiliteit, wat ook het belang van het dragen van een helm voor fietsers illustreert.

Regionale verschillen

Uit de cijfers blijkt ook dat 53% van de ongevallen op werkwegen plaatsvond in Vlaanderen, waar het fietsnetwerk dichter ontwikkeld is. Het aantal ongevallen met (elektrische) fietsen lag er zes keer hoger dan in Wallonië.

Ongeveer 30% van de ongevallen gebeurde in Wallonië en 17% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. In Wallonië en Brussel leiden verplaatsingen te voet vooral tot ongevallen op weg van en naar het werk.

Veilig pendelen

Vanwege de toename van het aantal ongevallen op weg naar het werk wil Ethias “werkgevers bewust maken van de risico's van woon-werkverkeer en werknemers aanmoedigen om veilig te reizen”. Het bedrijf doet dit door trainingen, bewustwordingscampagnes, praktische hulpmiddelen en mobiliteitsdiagnoses aan te bieden.

Het laatste jaarlijkse rapport van mobiliteitsfederatie Traxio wijst er ook op dat steeds meer fietsers zich inderdaad met hogere snelheden voortbewegen dankzij de opkomst van de e-bike en de speed pedelec, maar tegelijkertijd wijst het er ook op dat de infrastructuur er op veel plaatsen nog niet op is ingericht.

Op 30 april organiseert de Fietsbond in het kader van het vernieuwde Bike2Work programma een studiedag over “Cycling to Work” in Antwerpen. Op het programma staat onder andere hoe je werknemers veilig kan laten pendelen en hoe je het Cycle Friendly Employer label, het Europese label voor fietsvriendelijke bedrijven en organisaties, kan verkrijgen en wat je ermee kan doen.