De CO2-uitstoot van vliegtuigen die vorig jaar opstijgen van een Europese luchthaven is weer bijna op hetzelfde niveau als in 2019, vóór de Covid-19-crisis. Dat meldt Transport & Environment (T&E). De NGO die strijdt voor milieuvriendelijker transport noemt de belofte van de luchtvaartmaatschappijen om groener terug te keren na de coronavirus pandemie ’een lachertje.“

Vorig jaar vertrokken meer dan 8,4 miljoen vluchten vanaf Europese luchthavens, of 96% van het niveau van 2019. Die vluchten, ongeveer 23.000 per dag, waren samen goed voor 187,7 miljoen ton CO2, of 98% van het niveau van vóór Covid-19, gelijk aan de jaarlijkse uitstoot van ongeveer 40 miljoen auto's.

Meer ter zake: de intra-Europese vluchten hebben de niveaus van voor de Covid-19 overtroffen en de extra-Europese vluchten volgen een vergelijkbaar traject. Als Europa zo doorgaat, zou de luchtvaart in 2049 evenveel fossiele kerosine kunnen verbranden als in 2023.

De Ierse lagekostenmaatschappij Ryanair was opnieuw de grootste uitstoter, met 16,2 Mt CO2, gevolgd door Lufthansa (10 Mt CO2) en British Airways (8,9 Mt CO2).

70% aan CO2-uitstoot blijft ongeprijsd

T&E rekent voor dat luchtvaartmaatschappijen slechts hoeven te betalen voor ongeveer 30% van hun koolstofuitstoot, of ongeveer 3 miljard euro in 2024. Dat komt omdat emissiehandelsystemen alleen betrekking hebben op vluchten binnen Europa.

Ze zijn niet van toepassing op intercontinentale vluchten, die de meeste CO2 uitstoten. De routes met de hoogste uitstoot vanuit Europa in 2024 zijn bijvoorbeeld allemaal intercontinentaal, met Londen-New York bovenaan de lijst.

De NGO pleit er daarom voor om bij de herziening van het EU-emissiehandelssysteem in 2026 het toepassingsgebied uit te breiden naar alle vluchten vanuit Europa. Een dergelijke uitbreiding zou vorig jaar naar schatting van T&E 7,5 miljard euro extra hebben opgebracht.

Neemt CORSIA de overhand?

Bovendien stelt de NGO dat veel CEO's van luchtvaartmaatschappijen de aandacht afleiden door het promoten van de goedkope wereldwijde luchtvaartcompensatieregeling CORSIA, die tot 23 keer minder in rekening brengt voor vervuiling dan een uitbreiding van het EU-systeem.

Bovendien zal CORSIA - de EU-lidstaten die deelnemen aan de proeffase van dit huidige alternatief dat wordt gebruikt voor het beprijzen van vluchten buiten de Europese Economische Ruimte - niet helpen om inkomsten te genereren voor groene technologieën zoals duurzame vliegtuigbrandstoffen (SAF's) en elektrische en waterstofvliegtuigen.

“De herziening in 2026 is een kans om een hiaat in de huidige wetgeving op te vullen en ervoor te zorgen dat luchtvaartmaatschappijen betalen voor de werkelijke kosten van hun vervuiling,” zegt Krisztina Hence, manager luchtvaartbeleid bij T&E.

Verder pleit T&E er ook voor dat Europa een kerosinebelasting invoert via de herziene energiebelastingrichtlijn (EBR), waarbij een bestaande vrijstelling wordt aangepakt die de luchtvaart in staat stelt brandstofbelastingen te ontwijken terwijl ze onevenredig bijdraagt aan emissies.