Amsterdam is gestart met een proef van zes maanden met een slim oplaadsysteem dat de druk op het elektriciteitsnet moet verlichten en bestuurders van elektrische voertuigen (EV's) moet helpen hun oplaadkosten te verlagen.

Het programma ging in maart van start, nu steden in heel Europa worstelen met de dubbele uitdaging van elektrificatie en verouderende energie-infrastructuur.

De Nederlandse hoofdstad werkt samen met partners Equans, Deftpower en ANWB aan wat het “actief slim laden” noemt - een systeem dat EV-rijders stimuleert om het opladen uit te stellen tot daluren, wanneer elektriciteit goedkoper en groener is.

Deelnemers worden beloond met cashback via de ANWB app. Meer dan 3.000 openbare oplaadpunten in de hele stad doen mee.

Meer duurzame energie

De proef nodigt chauffeurs uit om in te pluggen en hun verwachte vertrektijd te registreren met de app. Van daaruit plant Equans automatisch de oplaadsessie om deze af te stemmen op rustigere tijden op het elektriciteitsnetwerk.

Of met momenten waarop de opwekking van hernieuwbare energie, zoals wind of zon, het grootst is. Hoe beter de sessie van een bestuurder past in de behoeften van het net, hoe meer hij financieel wordt beloond.

De gemeente Amsterdam zegt dat het proefproject kan helpen om de piekbelasting van het elektriciteitsnet aan te pakken en bredere klimaatdoelstellingen kan ondersteunen door beter gebruik te maken van schone energie. Amsterdam heeft al geëxperimenteerd met “netbewust” opladen op sommige locaties, waarbij het vermogen dynamisch wordt aangepast op basis van de huidige netwerkcapaciteit.

Maar de pilot voor slim opladen gaat nog een niveau verder en verschuift de verantwoordelijkheid - en de stimulans - naar de bestuurders zelf.

“Een deel van onze infrastructuur is al netbewust, maar deze pilot gaat een stap verder door bestuurders direct bij de oplossing te betrekken”, aldus een woordvoerder van de stad. “Door energietarieven te koppelen aan gebruikersgedrag proberen we een systeem op te bouwen dat zowel het net als de consument ten goede komt.”

Geld verdienen

Er is ook een nationale agenda in het spel. De pilot ondersteunt de bredere ambitie van Nederland, onder de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), om slim laden de norm te maken.

Het doel is dat tegen het einde van 2025 60% van alle oplaadsessies van smart-enabled zijn. Voorlopig is de inspanning van Amsterdam de eerste keer dat bestuurders geld kunnen verdienen voor flexibel opladen in de openbare ruimte.

Via het backend platform van Deftpower wordt de cashback berekend en direct uitbetaald via de ANWB-app, zodat automobilisten die hun gewoonten willen veranderen echt kunnen besparen. Ambtenaren hopen dat de stimulans flexibel laden aantrekkelijker zal maken naarmate het aantal EV's in het land toeneemt. 

Het project streeft naar een evenwicht tussen de behoefte aan huisvesting en schone mobiliteit. Naar verluidt wordt de woningbouw in Amsterdam momenteel beperkt door een ontoereikende elektriciteitsvoorziening.

Slim laden is ook een veel vriendelijkere manier om het aanbod om te leiden dan een volledig verbod op laden tijdens piekuren.

Een model voor andere steden?

Soortgelijke experimenten zijn elders in Nederland al veelbelovend. Oplaadbedrijf Tap Electric heeft onlangs een proef afgerond in Limburg en Noord-Brabant waarbij realtime netgegevens worden gebruikt om het oplaadgedrag te sturen.

Uit dat programma bleek dat meer dan de helft van alle vraag naar daluren kon worden verplaatst, waardoor de congestie van het lokale elektriciteitsnet aanzienlijk werd verminderd.

Voor Amsterdam zal de proef de energieresultaten en de reacties van gebruikers op het nieuwe systeem meten. Als het succesvol is, kan het de basis leggen voor een bredere uitrol buiten Nederland in steden met vergelijkbare uitdagingen.