Sinds gisteren vaart de Volta 1, de eerste elektrische sleepboot in Europa, in het Antwerpse havengebied. Met de ingebruikname van Volta 1 zet de haven een nieuwe stap naar vergroening.

Op lange termijn wil de haven dat er geen sleepboten meer op diesel varen, omdat diesel nog steeds veel uitstoot veroorzaakt. Eerder nam de haven ook al een sleepboot op methanol en een op waterstof in gebruik.

Eerste van 6 RSD-tugs

De Volta 1 heeft een trekkracht van 70 ton, waardoor het schip dezelfde prestaties kan leveren als een traditionele dieselsleepboot. De accu's zijn in twee uur volledig opgeladen, waarna het schip, dat als voor- en achtersleepboot kan worden gebruikt, 12 uur kan varen.

Het schip werd gebouwd door de Nederlandse Damen Shipyards Group in Vietnam en arriveerde in november 2024 in Antwerpen na een reis van meer dan 10.000 km. Het is de eerste van zes Reversed Stern Drive (RSD) sleepboten voor de haven van Antwerpen-Brugge. Een RSD-sleepboot is ontworpen volgens een dubbel boegprincipe en uitgerust met een gepatenteerde Twin Fig scheg voor optimale stabiliteit en manoeuvreerbaarheid.

Ongeveer de helft van de sleepboten is groen

Volgens Jacques Vandermeiren, CEO van het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, is de Volta 1 een goed voorbeeld van de strategie om actief duurzame technologie te integreren. “Als wereldhaven nemen we onze verantwoordelijkheid om de maritieme sector mee te trekken in de energietransitie”, zegt Vandermeiren. “Het afgelopen anderhalf jaar hebben we ”s werelds eerste sleepboten op waterstof en methanol geïntroduceerd. Door deze technologieën naast elkaar in de praktijk te testen, kunnen we bepalen welke oplossing het beste scoort op het gebied van uitstoot, kosten, autonomie en prestaties."

Vandaag de dag is ongeveer de helft van de 20 sleepboten die het havenbedrijf gebruikt, en de sleepdienst is verantwoordelijk voor bijna 85% van de havengerelateerde CO2-uitstoot, min of meer ‘groen’. Acht dieselsleepboten gebruiken een systeem dat hun uitstoot met 40% vermindert. Daarnaast is er dus een sleepboot op waterstof, een op (grijze) methanol en een op elektriciteit.

Grijze methanol wordt gemaakt van fossiele brandstoffen zoals aardgas. Maar uiteindelijk moet dat schip op schonere brandstoffen gaan lopen, zoals groene of blauwe methanol. Bij grijze methanol komt nog steeds CO2 vrij, hoewel de uitstoot van roet en stikstofoxide lager is. Zelfs de productie van waterstof is tegenwoordig nog deels afkomstig van gas. Voor grote schepen kijkt de industrie daarom steeds meer naar ammoniak.