Addax Motors, ooit geprezen als een baken van Belgische innovatie en groene industriële ambitie, heeft faillissement aangevraagd als enige fabrikant van elektrische bestelwagens van eigen bodem. De aankondiging, die 40 banen op de tocht zet, maakt een bruusk einde aan een gedurfd experiment in duurzame productie dat begon met verheven doelstellingen en lokale trots.
Addax, opgericht in 2016 in het West-Vlaamse Deerlijk, was een zeldzaamheid in het Europese EV-landschap: een kleine fabrikant die zero-emissie bedrijfsvoertuigen produceerde en volledig op Belgische bodem assembleerde. De compacte bestelwagens voorzagen in een groeiende vraag van gemeentelijke diensten, stedelijke logistieke dienstverleners zoals DPD en supermarktketens zoals Delhaize en Albert Heijn. Het bedrijf verkocht honderden eenheden in 20 landen, streefde naar een jaarlijkse productie tot 4.000 voertuigen vanaf dit jaar en gokte op de komst van een nieuw model dat gepland staat voor later in 2025.
Uiterst configureerbare en duurzame bestelwagens
Doelgerichtheid en optimisme kenmerkten de beginjaren van Addax. De toenmalige CEO, Jean-Charles Carrette, beschreef het bedrijf trots als “een symbool van lokale productie en innovatie”, met volledig gedigitaliseerde, zeer configureerbare bestelwagens gemaakt van duurzame, grotendeels uit Europa afkomstige onderdelen. “We hebben veel leergeld betaald,” zei Carrette in 2022, “maar we hebben bewezen dat een Belgisch bedrijf toonaangevend kan zijn in schoon vervoer.”
Maar de barsten begonnen al lang voor de ineenstorting van deze week zichtbaar te worden. Ondanks dat het bedrijf vorig jaar €12,6 miljoen aan inkomsten rapporteerde, leed het aanzienlijke financiële verliezen. Het nettoverlies liep op tot €4,9 miljoen en een reeks dringende kapitaalinjecties, waaronder €1,7 miljoen eind 2024, waren onvoldoende om de activiteiten te stabiliseren. Accountants signaleerden onregelmatigheden in de boekhouding, waaronder ook R&D-kosten die niet aan de uitgaven werden toegerekend.
Nieuw management om het tij te keren
Een verandering in het leiderschap was bedoeld als reddingsboei om de neerwaartse trend te keren. Carrette en zijn oude collega Daniel Kedzierski stapten eerder dit jaar op en werden vervangen door Koen Verhellen als CEO en Joris Noreillie als interim CFO. Het nieuwe managementteam hoopte het bedrijf te redden, maar leveranciers werden niet betaald en recente crashtests voldeden niet aan de verwachtingen, waardoor de vooruitzichten van het bedrijf verslechterden. Addax Motors had ook moeite om zijn ambitieuze productiedoelen te halen.
Addax Motors kreeg aanzienlijke steun van zowel publieke als particuliere investeerders, waaronder de brouwerijfamilie van aandeelhouders van AB InBev. Maar zelfs deze steun kon het bedrijf niet beschermen tegen een steeds competitievere wereldwijde EV-markt, die gedomineerd wordt door grotere, nog beter gekapitaliseerde spelers uit China en daarbuiten.
Groeiende lijst mislukkingen
Het faillissement roept niet alleen vragen op over de toekomst van Addax en of er nog een koper gevonden kan worden, maar ook over de bredere levensvatbaarheid van kleinschalige EV-fabricage in Europa. Met het Nederlandse Lightyear, het Duitse Sono Motors (de voertuigtak) en Streetscooter, het Franse Hopium, het Zweedse Volta en Uniti groeit de lijst van mislukte pogingen in een alarmerend tempo.
Voor een bedrijf dat zichzelf ooit trots presenteerde als een posterkind voor regionaal ondernemerschap, is de plotselinge ondergang van Addax Motors een ontnuchterende herinnering aan hoe moeilijk het is om duurzaamheidsretoriek te vertalen naar industriële realiteit.
