Bestuurders van elektrische voertuigen moeten binnenkort betalen om het centrum van Londen in te mogen, als onderdeel van de plannen van Transport for London (TfL) om de congestion charge te herzien. De maatregel heeft campagnevoerders, bedrijfsgroepen en voorstanders van schone lucht verdeeld, maar past in een bredere trend waarbij steden hun beleid voor schone lucht aanpassen.

De herziening heeft niet alleen gevolgen voor de vrijstelling voor elektrische voertuigen. Vanaf januari 2026 zal het dagelijkse tarief voor het binnenrijden van de zone stijgen van £15 naar £18 (€17,5 naar €21), de eerste verhoging in vijf jaar. Het feit dat elektrische voertuigen hun vrijstelling van de heffing verliezen, leidt tot controverse, maar ze profiteren nog steeds van een korting. Ze zullen £13,50 (€15,8) moeten betalen, op voorwaarde dat ze zijn aangemeld voor het Auto Pay-systeem van TfL. Die korting zal in 2030 weer halveren.

Niet langer duurzaam

De nieuwe prijsstructuur, die ook een 50% korting voor elektrische bestelwagens en vrachtwagens omvat, maakt deel uit van een bredere heroverweging van de manier waarop Londen zijn chronisch overbelaste wegen beheert. TfL stelt dat de huidige EV-vrijstelling niet langer houdbaar is, gezien de sterke toename van het aantal elektrische auto's. 

Het gaat niet alleen om schone lucht, maar ook om files en het omleiden van forenzen naar het openbaar vervoer. Vergelijkbare maatregelen werden genomen door de stad Oslo, nadat de stimuleringsmaatregelen elektrisch rijden hadden gestimuleerd tot de ondergang van het openbaar vervoer. Er komen ook veranderingen in de korting voor inwoners. Vanaf maart 2027 komen alleen bestuurders van elektrische voertuigen nog in aanmerking voor de korting van 90%.

Zonder veranderingen, waarschuwde TfL, zouden er elke weekdag 2.200 extra voertuigen de zone kunnen binnenkomen, waardoor de vooruitgang in het verminderen van het verkeer dreigt te worden teruggedraaid. De beslissing om EV's in het systeem op te nemen heeft zowel bij bedrijfsgroepen als milieuactivisten tot bezorgdheid geleid. 

Minder verkeer

De Federation of Small Businesses (FSB) richtte zich op de prijsstijging en waarschuwde dat deze de druk zou kunnen verhogen op bedrijven die al met krappe marges kampen. “Bedrijven zullen proberen om klanten in de zone een meerprijs te vragen voor hun diensten, wat de inflatiedruk nog zal verhogen,” zei een vertegenwoordiger.

De congestieheffing, voor het eerst ingevoerd in 2003 onder de toenmalige burgemeester Ken Livingstone, is al lang een hoeksteen van het Londense verkeersbeleid. De congestieheffing heeft het verkeer in het eerste jaar met 30% doen afnemen en is nog steeds een van de meest herkenbare instrumenten om de wegen in de hoofdstad te beheren.

Frankrijk stemt tegen LEZ

In tegenstelling tot andere steden verandert de herziene regeling niets aan de voorwaarden voor de ULEZ-zone in Londen. Brussel heeft besloten om het verbod op Euro 5-diesels twee jaar uit te stellen (juli 2027), omdat dit discriminerend zou kunnen zijn voor lagere klassen die voor hun mobiliteitsbehoeften afhankelijker zijn van oudere auto's.

Een soortgelijk argument leidde ertoe dat Frankrijk afgelopen zondag stemde voor het afschaffen van de lage-emissiezones (ZFE) in het land. De maatregel, die werd aangenomen met een grote meerderheid van 98 stemmen voor en 51 tegen, dreigt de regelingen van de Crit'Air in 25 steden te ontmantelen, die bedoeld zijn om vervuiling tegen te gaan door oudere voertuigen met een hoge uitstoot aan banden te leggen. Critici van de zones, voornamelijk van conservatieve partijen, voerden aan dat ze bestuurders met een laag inkomen die zich geen schonere voertuigen kunnen veroorloven onevenredig straffen. 

De stemming werd “beschamend” genoemd door de Franse minister van Milieu, Agnès Pannier-Runacher (Renaissance). Hoewel het voorstel is aangenomen in de Assemblée, is het nog geen wet en kan het worden teruggedraaid door de Franse Constitutionele Raad. De stemming laat echter zien hoe steden steeds meer moeite hebben om hun mobiliteitsprogramma's af te stemmen op de publieke opinie.