De Europese ministers van Vervoer stellen voor dat vliegtuigpassagiers voortaan alleen recht hebben op compensatie bij vluchtvertragingen van vier uur of meer. De Europese wetgeving voorziet momenteel in compensatie bij een vertraging van drie uur of meer als de luchtvaartmaatschappij in gebreke is gebleven.

Het voorstel moet echter nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Europese Raad.

Ook minder compensatie

De compensatie zou ook worden aangepast. Momenteel zijn de prijzen als volgt: €250 voor vluchten tot 1.500 kilometer, €400 voor vluchten tot 3.500 kilometer en €600 voor langeafstandsvluchten van meer dan 3.500 kilometer.

Volgens het nieuwe voorstel zou een gestrande passagier bij vertraging van een vliegtuig op een vlucht van minder dan 3.500 kilometer recht hebben op 300 euro. Voor langere vluchten zou een compensatie van 500 euro gelden bij vertragingen van meer dan zes uur. Een downsizing, met andere woorden, van het tarief voor getroffen consumenten.

In ruil voor een verlenging van de wachttijden zal echter een vorm van automatische compensatie bij annulering van vluchten worden ingevoerd. De Europese Commissie zal een effectbeoordeling uitvoeren van automatische compensatie in geval van vertragingen.

“Een belangrijke stap”, dixit Crucke

De EU beschikt sinds 2004 over wetgeving inzake passagiersrechten, maar in de praktijk was het niet altijd gemakkelijk om deze te handhaven. Sommige bepalingen en definities waren onduidelijk, wat leidde tot een ongelijke toepassing van de regels en talrijke geschillen tussen passagiers en luchtvaartmaatschappijen.

Luchtvaartmaatschappijen proberen bijvoorbeeld vaak verplichte compensatie te vermijden door zich te beroepen op uitzonderlijke omstandigheden, zoals slecht weer, stakingen of technische problemen die als buitengewoon en buiten hun macht worden beschouwd. Een gevolg hiervan is dat reisorganisaties regelmatig voor de kosten moeten opdraaien.

Het compromisvoorstel dat nu op tafel ligt, kwam er na moeizame onderhandelingen. Een update van de regels lag al sinds 2013 op tafel, maar de lidstaten hebben nooit een akkoord bereikt.

De Belgische minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) noemde het voorstel “een belangrijke stap voorwaarts”. “Duidelijke, eerlijke en afdwingbare regels zijn essentieel in een sector waar jaarlijks miljoenen reizigers mee te maken krijgen. Het is belangrijk voor zowel de passagier als de vervoerder dat de rechten en plichten duidelijk zijn,” zei Crucke.

De minister rekent op de zogenaamde trialoogonderhandelingen tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Europese Raad van Ministers om de tekst verder te verbeteren en een beter evenwicht te vinden, voegde hij eraan toe.

Lobbygroep versus consument

De luchtvaartassociatie ‘Airlines for Europe’, met onder andere Lufthansa en Ryanair als leden, was ontstemd over het compromis. “In plaats van drempels in te stellen voor vertragingen van vijf en negen uur, hebben de lidstaten het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie gewijzigd en verder gecompliceerd,” zei directeur Ourania Georgoutsakou. Volgens de lobbyorganisatie zouden hogere drempels ertoe leiden dat 70% minder vluchten geannuleerd zouden worden.

De Europese consumentenorganisatie BEUC spreekt op haar beurt van een uitholling van de passagiersrechten. Ze benadrukt bijvoorbeeld dat de meeste vertragingen tegenwoordig tussen de 2 en 4 uur duren en dat de meeste passagiers dus hun recht op compensatie zullen verliezen. De passagiersondersteunende organisatie AirHelp stelt ook dat de huidige regelgeving de luchtvaartmaatschappijen slechts 1 euro per ticket kost en dat elke verstoring van een vlucht een passagier gemiddeld 366 euro kost.