Nu klimaatveranderingen meer extreem weer en risico's op hoog water met zich meebrengen, leggen nieuwe tests van de ADAC in Duitsland een vaak over het hoofd gezien gevaar bloot: wat gebeurt er als een auto in het water valt? Lopen bestuurders van elektrische auto's meer risico dan bestuurders van auto's met een verbrandingsmotor?

In het experiment liet de Duitse organisatie twee auto's zinken: een conventionele Seat Exeo ST met dieselmotor en een elektrische Citroën ë-C4. Het doel was om te observeren hoe snel de voertuigen zinken en wat er gebeurt met hun elektronica en hoogspanningssystemen. Het doel was om vast te stellen of bestuurders een reële kans hebben om te ontsnappen.

Fataal misverstand

Het oordeel is ontnuchterend: tijd is je vijand. In de test van de ADAC zonk de Citroën in ongeveer drie minuten, de Seat deed er slechts een minuut langer over. Ondertussen toonde de gecontroleerde test aan dat wachten tot een auto volloopt met water, in de hoop de deuren te kunnen openen, vaak een fatale vergissing is.

Tegen de tijd dat het interieur volledig is ondergedompeld en de druk weer gelijk is, kan de bestuurder 90 seconden of langer onder water zijn. Velen overleven die tijd simpelweg niet, vooral in koud, troebel water.

Ondertussen is de mythe dat elektrische auto's gevaarlijker zijn in het water ontkracht. Het hoogspanningssysteem van de Citroën vertoonde geen storingen onder water. Het maakte geen kortsluiting en bleef stabiel.

Ook het 12V-systeem dat de ramen van stroom voorziet, bleef in beide testauto's ongeveer tien minuten werken. Ook het openen van de portieren bleef werken. De angst voor onmiddellijk geblokkeerde ruiten is niet terecht. Passagiers hebben dus de mogelijkheid om zichzelf een vluchtweg te bieden.

Gevaar van gelamineerde ramen

Maar de situatie wordt gevaarlijker als de ramen niet opengaan. De ADAC slaagde erin het veiligheidsglas van de zijruiten van de Citroën te breken (advies: richt op de hoeken, want het middelpunt van de ruit is stevig), maar slaagde daar niet in bij de Seat, die gelaagde ruiten had. 

Moderne auto's maken steeds vaker gebruik van gelaagd zijruiten - vroeger voorbehouden aan voorruiten - voor geluidsisolatie en diefstalbeveiliging. Gelaagd glas is opgebouwd uit meerdere glaslagen met een plastic folie ertussen. Hierdoor is het sterker dan gehard veiligheidsglas, dat in kleine stukjes versplintert. In plaats daarvan blijft gelaagd glas intact, zelfs na een harde botsing. Dit is geweldig bij koprollen - het voorkomt dat inzittenden worden weggeslingerd - maar dodelijk in het water.

Wat het probleem nog groter maakt, is dat de meeste bestuurders geen idee hebben welk type glas hun auto heeft. In Europa wordt gelaagd glas aangeduid met codes op de hoek van de ruit - zoek naar commerciële namen zoals ‘Lamisafe’ of Romeinse cijfers zoals II in de buurt van het E-merkteken. Toch zijn er maar weinig eigenaren die dit controleren.

1% van incidenten

De ADAC-test bevestigde dit: ondanks herhaalde slagen met een reddingshamer en een veerbelaste perforator konden de gelamineerde zijruiten van de Seat niet worden verbrijzeld.

Voor auto's met dit type beglazing is de enige realistische optie misschien de achterruit, die meestal nog van breekbaar veiligheidsglas is gemaakt. Maar zoals uit beide tests bleek, zakken auto's vaak met de neus naar beneden, waardoor de kofferruimte moeilijk bereikbaar is, vooral als bagage de weg verspert.

Toch spoort ADAC bestuurders aan om een reddingshamer en gordelsnijder binnen handbereik te houden. In België blijft het aantal incidenten met waterongevallen waarbij auto's betrokken zijn laag, in lijn met het wereldwijde niveau van 1%.

Volgens het verkeersveiligheidsinstituut Vias gaat het bij deze incidenten ook om auto's die in kleinere kanalen langs de weg terechtkomen, waarbij de auto (niet noodzakelijkerwijs) onder water komt te staan. In Nederland ligt het percentage hoger. Jaarlijks belanden bijna 800 auto's in het water, waarbij gemiddeld 50 levens verloren gaan.