De Europese Commissie heeft beloofd de uitstoot van broeikasgassen tegen 2040 met 90% te verminderen en deze doelstelling op te nemen in de Europese klimaatwet. Maar met de mogelijkheid om een deel van die reductie te realiseren in derde landen buiten de EU door middel van zogenaamde ‘koolstofkredieten’.

De Europese Commissie, die deze strategie woensdag zal presenteren, probeert de steun van aarzelende landen te behouden door de doelstelling te verzachten, aangezien de politieke steun voor de Europese vergroeningsagenda tanende is.

De handelsoorlog met de VS, economische druk en budgettaire dilemma's door hogere defensie-uitgaven drukken het klimaatbeleid naar de achtergrond.

Klimaattraject

De Europese klimaatwet vereist een strikt traject om de uitstoot van broeikasgassen in 2050 tot of onder nul terug te brengen. De EU heeft eerder in de klimaatwet het klimaattraject voor 2030 vastgelegd, met een verplichte emissiereductie van 55 procent ten opzichte van het basisjaar 1990.

Dat doel lijkt haalbaar. Het is echter een uitdaging om dat cijfer te verhogen tot 90 procent in 2040, maar het is noodzakelijk om te voorkomen dat Europa er niet in slaagt om in 2050 klimaatneutraal te zijn.

‘Koolstofkredieten’

In de tussentijdEr is besloten dat EU-landen vanaf 2036 maximaal 3 procent van hun emissiereducties uit andere delen van de wereld mogen kopen - de zogenaamde ‘koolstofkredieten’. Deze kredieten kunnen worden gebruikt vanaf 2036.

Verschillende lidstaten verzetten zich tegen de beloofde ‘harde klimaataanpak’ en hebben nu al moeite om de groene doelstellingen voor 2030 te halen.

Verschillen tussen lidstaten

Er zijn ook grote verschillen tussen de lidstaten over de manier waarop de klimaatdoelstellingen kunnen worden bereikt. Polen en verschillende andere Oost-Europese landen gebruiken bijvoorbeeld nog steeds steenkool.

Bovendien zijn de energieprijzen in Europa veel hoger dan in China en de Verenigde Staten, wat het concurrentievermogen van de Europese industrie niet bevordert.

Frankrijk is nu ook openlijk voorzichtig. Macron wil meer investeringsruimte en flexibiliteit voor lidstaten om de klimaatdoelstellingen te halen.

Controversieel

Als de beoogde CO2-reductie buiten de grenzen van de EU wordt bereikt, kan in Europa ongeveer 150 miljoen megaton CO2 per jaar worden bespaard, zo heeft de Commissie berekend.

De lidstaten kunnen bepalen welke industrieën prioriteit krijgen om de doelstelling voor 2040 te halen. EU-landen kunnen ook koolstofkredieten kopen voor hun eigen projecten om CO₂ uit de atmosfeer te verwijderen.

Echter, koolstofkredieten zijn controversieel. Terwijl klimaatrampen in Europa steeds vaker voorkomen, zwakt Brussel volgens linkse en wetenschappelijke kringen de klimaatagenda en CO2-reductie-inspanningen op het eigen continent af.

Voorstanders van de kredieten zeggen daarentegen dat het voor de klimaatverandering niet uitmaakt waar ter wereld de uitstoot van broeikasgassen wordt beperkt.

Tot nu toe verwachtte de wereld dat Europa strenge klimaatdoelen zou stellen. Op de volgende klimaattop in Belém, Brazilië, in november zullen alle landen echter nieuwe klimaatplannen moeten presenteren.