De Belgische regering stelt een reddingspakket van 61 miljoen euro voor aan Lineas, Europa's grootste particuliere spoorgoederenvervoerder. Zonder die converteerbare lening, een lening die kan worden omgezet in aandelen van het bedrijf, dreigt een faillissement voor het Belgische bedrijf.

De lening wordt verstrekt via SFPIM, het Sovereign Wealth Fund van België. Dat investeringsfonds was eerder eigenaar van 46% van de voormalige vrachtvervoersdochter NMBS, die in 2015 werd geprivatiseerd.

Derde kapitaalinjectie

Volgens Lineas stelt de financiering het bedrijf in staat om ”het hoofd te bieden aan de moeilijke economische omstandigheden van begin 2025, die gekenmerkt worden door een algemene daling van de volumes in de staal-, chemische en automobielsector in Europa”.”

Het is al de derde kapitaalinjectie bij Lineas sinds begin 2024. Het Europese investeringsfonds Argos Witty, goed voor 54% van de aandelen, en SFPIM legden toen 60 miljoen euro op tafel. Enkele maanden later gaven Vlaanderen, Wallonië en twee banken Lineas een nieuwe bailout van 46 miljoen euro. Argos Wityu kon of wilde deze keer niet meer geld in de spoorwegmaatschappij steken en zal dus verwateren en haar meerderheid verliezen als de lening wordt omgezet.

Nog eens €105,9 miljoen nodig

Toch heeft deze herfinanciering niet alle donkere wolken boven het bedrijf weggenomen. Volgens de federale regering heeft Lieans op middellange termijn 105,9 miljoen euro extra kapitaal nodig. Daarvoor is het actief op zoek naar privé-investeerders, terwijl de Belgische overheid volgens het bedrijf ook bereid blijft om “andere vormen van strategische steun te overwegen”.”

De nieuwe CEO van Lineas, Erik van Ockenburg, heeft samen met de raad van bestuur een herstelplan ontwikkeld dat naar verwachting zal resulteren in een nul bedrijfsresultaat in 2026. Het plan mikt op een volumegroei van 8% in 2026 en 4% in 2027, gecombineerd met bescheiden prijsstijgingen van respectievelijk 1% en 3%.

Het bedrijf zegt dat het momenteel een “sterke commerciële dynamiek” ervaart met grote nieuwe contracten, vooral in intermodaal transport en chemie. De operationele verliezen daalden van € 82 miljoen in 2022 naar € 13,6 miljoen vorig jaar.

Modale verschuiving blijft traag

Lineas is de grootste gebruiker van de 1.000 km spoor in de haven van Antwerpen Brugge, maar meer dan 55% containers verlaten de haven per vrachtwagen. Ondanks jaren van politieke ambitie om meer vracht over te hevelen van de weg naar het spoor, van ongeveer 7% in 2021 naar 15% in 2030, blijft die “modal shift” traag verlopen.

Goederenvervoer per spoor is een sector met hoge vaste kosten voor locomotieven, infrastructuur, personeel en energie, terwijl de marges structureel klein blijven. Voor bedrijven is de aantrekkelijkheid van het spoor bovendien beperkt. De dienstregeling, die overvol is met passagierstreinen, laat weinig ruimte; wachttijden lopen snel op en voor kleine volumes of leveringen die snel de deur uit moeten, is vervoer van deur tot deur per vrachtwagen vaak praktischer. Dit maakt het moeilijk voor spoorwegexploitanten om voldoende volumes te bundelen en winstgevend te werken.