Elon Musk heeft stilletjes zijn korte poging om een nieuwe politieke beweging in de VS op te richten opgegeven. Volgens de Wall Street Journal heeft hij zijn plannen voor een “America Party” in de ijskast gezet. Het is echter niet alleen Tesla's worsteling met dalende verkoopcijfers, rechtszaken en een groeiend onbehagen onder investeerders die de doorslag heeft gegeven voor zijn beslissing.

De miljardair, die vorige maand nog het idee van een derde macht in de Amerikaanse politiek onthulde in een bittere publieke vete met Donald Trump, heeft nu zijn medewerkers verteld dat hij niet van plan is om dit na te streven. In plaats daarvan zou Musk zijn aandacht weer richten op Tesla, het bedrijf dat hem de rijkste man ter wereld maakte maar dat nu een van de moeilijkste jaren in tien jaar doormaakt.

‘Een paar zware kwartalen’

De Tesla-aandelen zijn sinds januari met 18% gedaald, door een scherpe vertraging in de leveringen en de ergste omzetdaling van het bedrijf op kwartaalbasis in meer dan tien jaar. De vraag is afgenomen in Europa en de VS, waar Musk's vocale omhelzing van Trump en extreem-rechtse figuren sommige klanten van zich heeft vervreemd. Ondertussen lopen Chinese rivalen voorop met batterij- en softwaretechnologie, waardoor Tesla's dominantie in de markt voor elektrische voertuigen, die het ooit definieerde, wordt uitgehold.

Musk heeft investeerders al gewaarschuwd om zich schrap te zetten voor “een paar moeilijke kwartalen” nu de Trump-administratie de subsidies voor elektrische auto's afbouwt. Tegelijkertijd wordt Tesla geconfronteerd met een toenemend juridisch onderzoek.

Eerder deze maand veroordeelde een jury in Florida het bedrijf tot het betalen van $243m aan schadevergoeding na de uitspraak dat het Autopilot bestuurdersassistentiesysteem deels verantwoordelijk was voor een dodelijke crash. 

Tesla, dat in beroep gaat, houdt vol dat het ongeluk werd veroorzaakt door een menselijke fout. Toch heeft het vonnis de weg vrijgemaakt voor tientallen soortgelijke claims, terwijl een aparte class action die het bedrijf beschuldigt van het misleiden van kopers over de belofte van zelfrijdende auto's ook is toegestaan om door te gaan.

Steun voor J.D. Vance

De gevallen onderstrepen de kloof tussen de futuristische retoriek van Musk en de huidige realiteit van Tesla. Ondanks zijn herhaalde beweringen dat volledige autonomie op handen is, blijven Tesla's op niveau 2, wat betekent dat bestuurders altijd alert moeten blijven en klaar moeten staan om in te grijpen.

Afgezien van een kleine proefvloot van robotaxi's die rond Austin rijden, blijft het visioen van auto's die zichzelf besturen zonder menselijk toezicht onderbelovend. Maar de technologie is de sleutel tot financiering.

Tegen deze achtergrond hebben de politieke manoeuvres van Musk beleggers gealarmeerd. Zijn vete met Trump eerder deze zomer groeide uit tot een van de bitterste uitwisselingen van het jaar. Uiteindelijk culmineerde het in zijn verklaring van 4 juli (“Onafhankelijkheidsdag” om een “onafhankelijke partij” op te richten) dat de tijd was gekomen voor een nieuwe politieke vleugel. Op dat moment presenteerde Musk de America Party als een ontwrichtende kracht die een handvol zetels in het Congres zou kunnen bemachtigen en als controle op het tweepartijenstelsel zou kunnen fungeren.

Maar het plan lijkt al bijna net zo snel in duigen te vallen als het werd aangekondigd. Volgens Amerikaanse media heeft vicepresident J.D. Vance er bij Musk op aangedrongen om van het project af te zien en “terug te keren naar de plooi” van de Republikeinse Partij.

De Tesla-baas, die bijna $300 miljoen heeft gestoken in het steunen van Trump en Republikeinse kandidaten in 2024, zou nu financiële steun overwegen voor Vance als hij een bod doet op het Witte Huis in 2028. Les niet geleerd dan?