Duitsland en Canada gaan nauwer samenwerken op het gebied van zeldzame aardmetalen, zoals kobalt, lithium, wolfraam en nikkel. Deze grondstoffen zijn essentiële componenten voor EV-batterijen, elektromotoren en andere toepassingen.
Beide landen zullen in de toekomst projecten in Canada financieren voor de winning van deze materialen. Dit zijn de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Canadese premier Mark Carney overeengekomen tijdens gesprekken in Berlijn.
Duitsland is sterk afhankelijk van de invoer van dit soort aardmetalen en de overeenkomst zal Duitse autofabrikanten in staat stellen om de uitrol van EV te versnellen en mogelijke knelpunten te vermijden.
Dominant China
Canada heeft aanzienlijke reserves van zeldzame aardmetalen die nog moeten worden ontwikkeld. Momenteel wordt deze markt gedomineerd door China en Rusland. Nieuwe geopolitieke ontwikkelingen en wereldwijde handelsonrust, in combinatie met een stijgende vraag, zetten regeringen er echter toe aan om de toeleveringsketens voor deze grondstoffen te versterken.
Eerder dit jaar legde China bijvoorbeeld exportbeperkingen op voor zeldzame aardmetalen. China is 's werelds grootste producent van deze metalen. Binnen Europa, waar deze metalen cruciaal zijn voor de energietransitie, wordt er ook steeds meer aandacht besteed aan het verminderen van de afhankelijkheid van import, vooral van onbetrouwbare handelspartners.
Worstelende auto-industrie
Het is niet alleen in de context van kwetsbare toeleveringsketens dat Duitsland graag een overeenkomst met Canada wilde sluiten. Het land is Canada's belangrijkste handelspartner in de Europese Unie en Duitsland is ook Europa's grootste autofabrikant en een van de grootste auto-exporteurs ter wereld.
Juist om de momenteel sputterende motor van de Duitse economie soepel draaiende te houden en omdat de automobielsector een cruciale rol speelt in de overgang van Duitsland naar een klimaatneutraal energiesysteem en een groene strategie, is de markt voor zeldzame materialen zo belangrijk voor het land.
Duitsland is momenteel afhankelijk van Chinees lithium en vertrouwt op zijn eigen mijnbouwprojecten en die in Servië.
Voor- en nadelen
Volgens Carney zijn er op korte termijn veel mogelijkheden voor de winning van zeldzame aardmetalen in Canada. Hij wees er echter ook op dat er investeringen nodig zijn in infrastructuur om deze grondstoffen te exporteren, waaronder haveninfrastructuur.
Een nadeel van de protocolovereenkomst tussen de twee landen over zeldzame aardmetalen is dat de winning en raffinage in Canada waarschijnlijk duurder zal zijn dan in lagelonenlanden. Autofabrikanten zoals Volkswagen, Mercedes-Benz en BMW kunnen te maken krijgen met hogere inputprijzen, tenzij subsidies, langetermijncontracten of technologische efficiëntiewinsten de kosten compenseren.
Een ander gevoelig punt is dat de ontwikkeling van nieuwe mijnen en verwerkingsfaciliteiten vijf tot tien jaar kan duren vanwege de noodzaak van vergunningen en milieueffectrapportages, vooral met betrekking tot de rechten van inheemse volken.
Tegelijkertijd zou de beslissing van Duitsland om onafhankelijk op te treden ook spanningen binnen de EU kunnen veroorzaken. Sommige landen, vooral de kleinere, geven de voorkeur aan collectieve Europese inkoopstrategieën. Nu bestaat het risico dat autofabrikanten in Frankrijk, Italië of Oost-Europa zich zorgen maken dat ze buitenspel worden gezet.
Door de Chinese exportbeperkingen voor zeldzame aardmetalen dreigde de Europese auto-industrie deze zomer bijvoorbeeld zonder essentiële magneten te komen zitten. Fabrikanten waarschuwden dat de productielijnen binnen enkele weken stil zouden kunnen komen te liggen. Volgens een Duitse CEO was er “paniek in de hele industrie” en waren bedrijven bereid elke prijs te betalen om grondstoffen veilig te stellen, waardoor je meteen meer in het Verre Westen zit dan in een collectief Europa.
