China staat op het punt om intrekbare portiergrepen te verbieden tegen 2027, na een reeks dodelijke ongevallen die de gevaren hebben blootgelegd van een voorziening die ooit werd geprezen als een teken van futuristisch design.

Verzonken hendels, gepopulariseerd door Tesla en gekopieerd door tal van fabrikanten van elektrische voertuigen, zijn ontworpen om plat tegen de carrosserie van de auto te zitten tot ze worden geactiveerd door een aanraking of een elektronisch signaal. Ze werden op de markt gebracht als aerodynamisch, stijlvol en modern. Maar er zijn steeds meer aanwijzingen dat ze onbetrouwbaar, duur om te repareren en, in noodgevallen, dodelijk zijn.

Een jaar om te voldoen

In de ontwerpregels van het Chinese ministerie van Industrie en Informatietechnologie (MIIT) wordt een volledig verbod op verborgen handgrepen voorgesteld en worden alleen traditionele of half verzonken versies toegestaan als ze een duidelijke mechanische ontgrendeling hebben.

Autofabrikanten zouden een jaar de tijd krijgen om aan de eisen te voldoen, waarna het verbod in juli 2027 van kracht zou worden. De voorstellen vereisen ook dat deuren automatisch worden ontgrendeld bij botsingen of overstromingen.

De bezorgdheid over de veiligheid is toegenomen na een reeks incidenten waarbij inzittenden niet uit voertuigen konden ontsnappen. In een geval deze maand in Duitsland kwamen drie mensen om toen hun Tesla crashte en in vlammen opging. Een voorbijganger vertelde verslaggevers dat hij had geprobeerd te helpen, maar de deuren niet kon openen omdat de handgrepen waren gesmolten.

Elektrisch bediend

China's eigen gegevens wijzen op een patroon van falen. Nationale onderzoekers ontdekten vorig jaar een stijging van 47% van het aantal ongevallen die verband hielden met defecte handgrepen, waarbij verborgen versies verantwoordelijk waren voor meer dan 80% van de gevallen.

Tests door de China Insurance Automotive Safety Index toonden aan dat elektronische handgrepen met succes opengingen bij slechts twee derde van de aanrijdingen van opzij, terwijl mechanische handgrepen bijna altijd opengingen.

Het probleem ligt voornamelijk bij de elektrisch bediende handgrepen, niet bij de handmatig ingeklapte versies. Bij een stroomstoring, veroorzaakt door een ongeluk, kunnen deze vast komen te zitten omdat de e-motoren geen stroom meer krijgen.

De Duitse auto-organisatie ADAC wees vorig jaar al op mogelijke gebreken en wees daarbij op het gevaarlijke blokkerende effect van staalvervorming tijdens een zijdelingse botsing. Euro NCAP, dat de openingskrachten van deuren beoordeelt na zijn crashtests, heeft echter nog geen ernstige afwijkingen geregistreerd. 

Het ontwerp verspreidde zich snel door de industrie en werd omarmd door EV-start-ups zoals Nio en Xpeng, maar ook door luxemerken zoals Jaguar-Land Rover en Mercedes-Benz. Maar sommige fabrikanten hebben stilletjes een stapje terug gedaan.

Volkswagen heeft de voorkeur gegeven aan half-intrekbare handgrepen met ingebouwde redundantie, terwijl Audi modellen heeft getest die een rood trekkoord activeren bij crashes om reddingswerkers toegang te verlenen.

Marginale besparing

De vermeende aerodynamische voordelen moeten niet worden overschat. De marginale besparing ten opzichte van traditionele handgrepen is minder dan een kilometer extra actieradius in het geval van auto's op batterijen. Gegevens uit de industrie tonen aan dat het storingspercentage van doortrekbare handgrepen acht keer hoger ligt.

Verzonken deurklinken zijn al enige tijd onderwerp van discussie. Maar China lijkt het eerste land te zijn dat actief wetgevende maatregelen neemt. Als 's werelds grootste automarkt kunnen deze regels een weerslag hebben op de wereldwijde industrie. Als een verbod wordt goedgekeurd, valt nog te bezien of autofabrikanten het nog steeds praktisch vinden om ze voor andere markten te blijven produceren.