Het einde van het EV-paradijs? De Noorse BTW-vrijstelling van 25% voor elektrische voertuigen bestaat al meer dan 20 jaar en is daarmee een van de vroegste en langstlopende EV-stimulansen ter wereld, maar nu overweegt Noorwegen om deze vanaf 2027 af te schaffen.
Daarnaast stelt de regering voor om de registratiebelasting op voertuigen die op fossiele brandstoffen rijden (ICE) te verhogen om de stimulansen voor EV's te behouden. Waarom? De Noorse regering stelt dat de overgang grotendeels succesvol is, aangezien EV een aandeel van 98,3% hebben in alle nieuwe autoverkopen, en dat het voortzetten van subsidies op de huidige schaal niet langer nodig is.
En het kan de 17,5 miljard kronen aan inkomsten die het op deze manier misloopt gebruiken. Immers, over de gehele periode 2001-2027 zijn de cumulatieve ‘kosten’ van alle EV-stimulansen (BTW + registratiebelasting + tol/belastingvrijstellingen, etc.) veel hoger, ruim boven de 100 miljard NOK (€8,6 miljard) in totaal.
Lage kosten vergeleken met olie-inkomsten
De ‘kosten’ van de btw-vrijstelling voor EV zijn echter relatief klein vergeleken met wat de staat verdient als grootste olieproducent van West-Europa en als leverancier van 30% van alle gasimport in de EU. De netto kasstroom van de staat uit aardolieactiviteiten (d.w.z. belastingen, vergoedingen en opbrengsten uit direct staatseigendom) zal in 2025 naar verwachting 698 miljard NOK (59,4 miljard euro) bedragen.
Noorwegen stelt momenteel batterij-elektrische passagiersvoertuigen (BEV's) vrij van de 25% BTW op het deel van de aankoopprijs tot een drempel van 500.000 Noorse kronen (€42.500). In de begroting die de regering nu voorstelt, zou de drempel voor belastingvrije aankopen worden verlaagd naar 300.000 Noorse kronen (€25.680) in 2026 en helemaal worden afgeschaft in 2027.
Een Taycan voor €16.000 goedkoper
Iemand die vandaag bijvoorbeeld een Porsche Taycan wil kopen met een basisprijs exclusief btw van 950.000 NOK (ongeveer 81.300 euro) betaalt 112.000 NOK btw over het deel boven de drempel, in totaal 1.062.000 NOK (ongeveer 90.935 euro). Ter vergelijking: in België zou de Taycan je vandaag €106.900 kosten (21% inclusief btw).
Dezelfde auto zou in 2026 worden belast met 162.500 NOK (13.910 euro), 1.112.500 kronen (95.200 euro) kosten en 1.187.500 kronen (101.600 euro) kosten. Dus vergeleken met het huidige systeem zou een koper van een Taycan in 2027 alleen al aan btw ongeveer 10.700 euro meer betalen dan in 2025.
Voor een meer ‘gematigde’ EV, zoals de Tesla Model Y Long Range (NOK 550.000 basisprijs of €47.080), hoef je vandaag slechts €1.000 BTW te betalen, oplopend tot €5.400 in 2026 en €11.800 in 2027. En het kan een aanzienlijk verschil maken om een EV te kiezen in plaats van een ICE, met een VW Golf 1.4 TSI voor 321.439 kronen en het ID.3 basismodel voor 304.900 kronen.
Parlementaire goedkeuring nodig
Het schrappen van de btw-vrijstelling is echter nog geen feit. Het voorstel moet nog door het parlement worden goedgekeurd. De Noorse regering is een minderheidsregering, dus ze moet onderhandelen met andere partijen om deze verandering door te voeren.
En het moet nog worden verduidelijkt hoe de regels EV zullen behandelen die vóór 2027 zijn besteld maar daarna worden geleverd, leases, geïmporteerde gebruikte EV's en andere randgevallen. De exacte wettelijke details en het toepassingsgebied zullen afhangen van de uiteindelijke wetgeving, amendementen en onderhandelde compromissen in het parlement.
Critici beweren dat de geleidelijke afschaffing te abrupt is en geleidelijker zou moeten gebeuren. Sommige tegenstanders waarschuwen dat een snelle afschaffing van de stimuleringsmaatregelen de markt zou kunnen schokken, het gebruik van EV's zou kunnen vertragen en kopers terug zou kunnen duwen naar fossiele auto's.
De Noorse EV Vereniging noemt het voorstel ‘overhaast’ en pleit voor een gefaseerde aanpak. Sommigen zeggen dat de volledige afschaffing van de btw moet worden uitgesteld totdat de EV-markt meer volwassen is in alle segmenten, niet alleen in de topmodellen.
En de oppositie vraagt zich af of de door de regering voorgestelde hogere belastingen op voertuigen met een verbrandingsmotor (ICE) voldoende zullen zijn om een significant verschil in stimulans te behouden. Als de ICE-belastingen niet genoeg stijgen, kan het voordeel voor EV's te veel afnemen.
Meer voordelen dan btw-vrijstelling alleen
EV's profiteren in Noorwegen echter nog steeds van meer dan alleen de btw-vrijstelling. EV's betalen minder of geen jaarlijkse wegenbelasting (hoewel deze geleidelijk wordt afgeschaft) en zijn vaak vrijgesteld van emissietoeslagen of gewichtstoeslagen.
BEV's krijgen een gunstige behandeling bij de belasting van bedrijfswagens. Bovendien kunnen bedrijven die overstappen op elektrische bestelwagens in aanmerking komen voor subsidies die een deel van de extra kosten dekken.
EV's betalen minder tol, meestal tot een maximum van 70% van de volledige tol, of zijn vrijgesteld van bepaalde brug- en veerbootkosten. En EV's hebben vaak preferentiële (verminderde of gratis) parkeermogelijkheden in gemeentelijke zones, hoewel veel gemeenten deze voordelen hebben teruggeschroefd.
Omdat EV's nu dominant zijn op de markt voor nieuwe auto's in Noorwegen, staan veel van de stimuleringsmaatregelen onder druk of zijn ze al afgebouwd en wordt er gediscussieerd over toekomstige plannen. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
