Tesla's laatste kwartaalrapport laat zien dat de maker van elektrische auto's niet kon profiteren van recordverkopen, gedreven door het vooruitzicht van de afbouw van het EV-krediet in eigen land.

Ondanks de levering van een recordaantal van 497.099 voertuigen in het derde kwartaal - een stijging van 7 procent op jaarbasis - daalde de nettowinst van het bedrijf met 37 procent tot $1,37 miljard. De kosten klimmen duidelijk hoger dan de omzet.

Om de cijfers uit te splitsen: de omzet steeg met 12 procent naar $28,1 miljard (€26,1 miljard), maar hogere operationele kosten, protectionistische tarieven en groeiende concurrentie uit China wogen zwaar op de resultaten.

Chief Financial Officer Vaibhav Taneja liet analisten weten dat de impact van de tarieven in het kwartaal meer dan $400 miljoen (€372 miljoen) bedroeg, terwijl ook de uitgaven aan kunstmatige intelligentie, onderzoek en herstructurering stegen. De aandelen van Tesla daalden meer dan 3 procent in de nabeurshandel na de aankondiging.

Opleving belastingkrediet

Zoals verwacht werd de opleving van de verkoop in het derde kwartaal voor een aanzienlijk deel gevoed door de laatste fase van het Amerikaanse federale belastingvoordeel dat president Trump eind september schrapte. De stimuleringsmaatregel van $7.500 (€ 6.975) had op het laatste moment een aanzienlijke vraag aangewakkerd, vooral naar Tesla's modellen voor het massa-segment. 

Die tijdelijke opleving kan de diepere uitdagingen niet verbergen. Verouderde productlijnen en toenemende concurrentie van BYD en andere Chinese autofabrikanten, die met hun goedkopere EV's het marktaandeel van Tesla uithollen. Hoe diep deze uitdagingen precies gaan, zal blijken tijdens het laatste kwartaal van het jaar, wanneer het portfolio zichzelf moet verkopen zonder staatssteun.

Herstel in Europa?

Tesla anticipeert echter. Het heeft de goedkopere standaardversies van de Model 3 en Model Y, met prijzen onder $40.000, op de markt gebracht. Deze worden op de markt gebracht om het gebrek aan stimuleringsmaatregelen in de VS te compenseren en om het aantal registraties in de wereldmarkten van andere landen, zoals Europa, te stimuleren.

In landen waar de verkoop weer aantrekt, zoals Spanje, Frankrijk en Scandinavië, zou dit de verkoop verder kunnen stimuleren. Klanten in deze landen lijken de politieke escapades van Musk te hebben verwerkt en het vertrouwen lijkt langzaam te worden hersteld.

De Europese tak van Tesla probeert ook weer grip te krijgen op zijn premium line-up. De bijgewerkte Model S en Model X - eerder dit jaar tijdelijk uit Tesla's Europese configurator gehaald - komen in november terug in de showrooms.

De opgefriste versies hebben een betere geluidsisolatie, een aangepaste luchtvering en een verbeterde energiezuinigheid. Beide hebben nu adaptieve koplampen, dodehoekindicators en verbeterde camera's. Maar dit zijn geen gewone modellen.

Analisten van Deutsche Bank verwachten dat de leveringen in het laatste kwartaal met ongeveer 15% zullen dalen tot 425.000 eenheden. Vorig jaar slaagde het bedrijf erin een half miljoen voertuigen af te leveren in dezelfde periode.

Controle over het robotleger

Op typische wijze probeerde Musk de aandacht van investeerders af te leiden van de twijfelachtige vooruitzichten. Tijdens een telefoongesprek wees hij op de bredere technologische ambities van Tesla. Het bedrijf herhaalde plannen om in 2026 te beginnen met de grootschalige productie van zijn lang uitgestelde robotaxi, Cybercab genaamd, en de volgende generatie Semi-truck naast de mensachtige Optimus-robot. 

Die robots, die nog moeten bewijzen dat ze meer waard zijn dan teleoperaties, doken op in een wenkbrauwopwekkend commentaar van Musk, waarin hij probeerde uit te leggen waarom hij recht heeft op een salarispakket van 1 biljoen dollar - geen tikfout, het is echt 1 biljoen dollar - waarvoor goedkeuring van de aandeelhouders nodig is.

Dit plan zou zijn aandeel in Tesla verhogen van 13% naar ongeveer 25%, een belang dat volgens de CEO nodig is om het robotleger te controleren dat Tesla van plan is comfortabel te beheren. 

“Mijn fundamentele zorg over de hoeveelheid geld en controle die ik bij Tesla heb, is dat als ik doorga en dit enorme robotleger bouw, ik dan op een bepaald moment in de toekomst gewoon weggestuurd kan worden?”, zei hij. Zich bewust van het gewicht van het woord ‘controle’, corrigeerde hij zichzelf verderop in de redenering: “Geen controle maar een sterke invloed.”

Aangeklaagd door aandeelhouders

Of Musk mikt op een topfunctie als generaal Optimus is nog maar de vraag, maar het wijst wel op Tesla's drang naar zware AI-ontwikkeling, een zwak punt voor investeerders tegenwoordig. Het bedrijf houdt echter vol dat het voldoende kasreserves heeft om deze projecten te financieren. 

Aan de andere kant klaagt een groep aandeelhouders van Tesla Musk aan voor zijn privébedrijf xAI, naar eigen zeggen vanwege ‘belangenverstrengeling’. Volgens hen concurreert zijn AI-project met Tesla om talent. Ze willen dat hij het eigendom volledig overdraagt aan Tesla.