Volgens de Amerikaanse miljardair en filantroop Bill Gates zal de opwarming van de aarde “niet leiden tot het verdwijnen van de mensheid”. Hoewel klimaatverandering “ernstige gevolgen zal hebben, met name voor mensen in de armste landen, [...] zullen mensen in de nabije toekomst op het grootste deel van de planeet kunnen leven en bloeien”, schrijft Bill Gates.

Ironisch genoeg komt Gates’ pleidooi voor verbetering van de levensomstandigheden van de allerarmsten tegelijkertijd met het rapport van Oxfam waarin wordt gesteld dat sSinds 1990 is het aandeel van de allerrijkste 0,1% in de wereldwijde CO2-uitstoot met 32% gestegen, terwijl het aandeel van de armste helft van de mensheid in de wereldwijde CO2-uitstoot met 3% is gedaald. 

Een persoon uit de rijkste 0,1%, waar Bill Gates ongetwijfeld deel van uitmaakt, aangezien hij een van de rijkste mannen ter wereld is, stoot in één dag meer koolstofuitstoot uit dan iemand uit de armste 50% in een heel jaar.

Enkele dagen voor de opening van de 30e klimaatconferentie van de Verenigde Naties (op 10 november 2025 in Bélem, Brazilië) publiceerde de medeoprichter van Microsoft maandagavond een tekst op zijn website waarin hij opriep om het debat te heroriënteren op “het verbeteren van de levensomstandigheden” in plaats van op temperaturen en emissies.

Hij is van mening dat de top in Belém begin november “een kans is om de aandacht opnieuw te richten op de maatstaf die veel belangrijker zou moeten zijn dan emissies en temperatuur: de verbetering van de levensomstandigheden”.

Essentiële problemen

Volgens Gates blijven armoede en ziekte de belangrijkste problemen van de mensheid, en door deze aan te pakken kunnen de meest kwetsbare mensen in een warmere wereld leven. Hij stelt dat het terugdringen van de uitstoot essentieel blijft, maar dat we ook moeten investeren in aanpassing, in de bescherming van de meest kwetsbaren en in de inzet van technologie die mensen in staat stelt om zelfs in een opwarmende wereld te “leven en bloeien”.

“We moeten de vooruitgang blijven ondersteunen die de wereld zal helpen om emissievrij te worden”, zegt hij. Toch moet volgens hem de prioritaire doelstelling zijn om het kostenverschil tussen CO2-uitstotende oplossingen en koolstofarme alternatieven, die momenteel duurder zijn, drastisch te verminderen.

‘Valse keuze’

Bill Gates, die in 2015 Breakthrough Energy oprichtte – een fonds dat fors investeerde in opkomende technologieën – is een fervent voorstander van innovatie als centrale oplossing in de strijd tegen klimaatverandering.

En dat is precies wat wetenschappers irriteert: ze zeggen dat elke fractie van een graad opwarming van de aarde ertoe doet en beschuldigen hem ervan een valse keuze voor te stellen tussen klimaatactie en het verminderen van menselijk leed.

Gates is optimistisch dat innovatie de klimaatverandering zal afremmen en dat kunstmatige intelligentie de vooruitgang op het gebied van schone energietechnologieën helpt versnellen. Kortom, Gates stuurt het verhaal weg van de paniek over het ‘einde van de mensheid’ naar een meer hoopvolle toon, en onze strategie moet de nadruk leggen op menselijk welzijn en innovatie. Wetenschappers zijn het daar echter niet mee eens.

Orkaan Melissa

“De opwarming van de aarde ondermijnt de inspanningen om armoede uit te bannen en doelstellingen op het gebied van menselijke ontwikkeling wereldwijd te verwezenlijken”, aldus Rachel Cleetus van de Union of Concerned Scientists tegen AFP.

En ze voegde eraan toe: “Orkaan Melissa, een storm die door klimaatverandering werd versterkt, is slechts het meest recente voorbeeld van de dodelijke en kostbare gevolgen van klimaatverandering voor landen die al te kampen hebben met complexe humanitaire situaties.”

Ondertussen blijft de wereldwijde CO2-uitstoot stijgen. Het meest recente klimaatrapport van Oxfam – “Climate Plunder: How a powerful few are locking the world into disaster” – toont zelfs aan dat één persoon uit de rijkste 0,11% van de wereldbevolking per dag meer CO2 uitstoot dan de armste 50% in een heel jaar.

“Als iedereen evenveel zou uitstoten als iemand uit de rijkste 1 procent, zou het koolstofbudget in minder dan drie maanden uitgeput zijn”, legt het rapport uit. Het koolstofbudget is de maximale hoeveelheid CO2 die wereldwijd mag worden uitgestoten om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad Celsius te beperken. Volgens de analyse van Oxfam is 89 procent van het in 1990 resterende koolstofbudget al opgebruikt.

‘Ongelijkheidscrisis’

Om de opwarming van de aarde echter onder 1,5 °C te houden, zouden de rijkste 0,1% hun uitstoot met 99% moeten verminderen (van 800 kg CO2 per dag naar 8 kg CO2 per dag).

“De klimaatcrisis is een crisis van ongelijkheid”, zegt Oxfam-klimaatexpert Jacqueline Persson. “Deze crisis treft de allerarmsten het hardst, met een toename van verwoestende overstromingen, extreme hitte, mislukte oogsten en hongersnood. Tegelijkertijd dragen lage-inkomenslanden weinig verantwoordelijkheid voor de huidige klimaatcrisis.”

In de aanloop naar de VN-klimaattop in Brazilië roept Oxfam regeringen daarom op om de uitstoot van de superrijken te verminderen, de grootste vervuilers te laten betalen voor de wereldwijde klimaatschade die zij veroorzaken, en strengere duurzaamheidsregels opleggen.

Conclusie?

Zowel Gates als Oxfam zijn het erover eens dat klimaatverandering een ernstig probleem is. Ze erkennen allebei dat de armste en meest kwetsbare mensen onevenredig zwaar zullen lijden en ondersteunen het idee dat innovatie/oplossingen nodig zijn.

Bill Gates adviseert om te investeren in technologie, menselijk welzijn en aanpassing, en niet alleen in emissiereducties, terwijl Oxfam zegt dat we de enorme ongelijkheid in emissies niet kunnen negeren – de grootste vervuilers moeten deel uitmaken van de oplossing en verantwoordelijkheid nemen.