De eerste ANPR-camera's in Brussel, die aanvankelijk bedoeld waren voor de lage-emissiezone (LEZ) en controles van de gemiddelde snelheid, zijn aangesloten op het nationale politienetwerk. Het gaat om 450 camera's. Dankzij deze integratie hebben alle zes Brusselse politiezones toegang tot live gegevens en beelden in realtime.

Door de camera's aan te sluiten op het gloednieuwe nationale politieplatform ANPR@GPI wordt automatische nummerplaatherkenning en onmiddellijke uitwisseling van informatie tussen lokale en federale politiediensten mogelijk gemaakt. Dit is een essentiële stap in de strijd tegen criminaliteit en voertuiggerelateerde delicten.

Agenten die gebruik willen maken van het ANPR-platform moeten voor elke zoekopdracht de reden opgeven. Vervolgens kunnen ze een volledig of gedeeltelijk kenteken invoeren en de meest recente locaties van het voertuig bekijken. Op een kaart worden ook de locaties van de dichtstbijzijnde patrouilles in realtime weergegeven.

Voltooid tegen maart 2026

Het nationale ANPR@GPI-netwerk, een gecentraliseerd systeem voor kentekenherkenningscamera's, is sinds half juli operationeel. Het doel is om zoveel mogelijk ANPR-camera's aan te sluiten op het netwerk om de strijd tegen criminaliteit en drugshandel op te voeren.

Hierdoor kunnen politieagenten ANPR-gegevens efficiënter en sneller opvragen en raadplegen. De twee belangrijke voordelen van het systeem zijn realtime respons wanneer een verdacht kenteken wordt gedetecteerd en retrospectieve follow-up bij gerechtelijke onderzoeken.

Zodra alle camera's in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn aangesloten, aangevuld met die in politievoertuigen en honderden regionale camera's die door de gemeenten zelf zijn aangeschaft, evenals die van de vervoersmaatschappijen MIVB/STIB en NMBS/SNCB, zal de politie beginnen met het aansluiten van ANPR-camera's uit andere grote steden en op snelwegen in het hele land. Als alles goed gaat, zou deze gefaseerde aansluiting tegen maart 2026 voltooid moeten zijn.

Minderheidsrapport

Voor minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) toont het initiatief, dat snel werd uitgerold na een verzoek van de nieuwe Brusselse procureur Julien Moinil, ook aan hoe goed het Belgische politiemodel werkt.

“De geïntegreerde politiemacht op twee niveaus – lokaal en nationaal – bewijst hier zijn doeltreffendheid, omdat dit project door de Antwerpse politie in samenwerking met de federale politie is ontwikkeld”, aldus Quitin.

Hij wil het netwerk niet een totaal surveillancesysteem à la Minority Report noemen, met een camera op elke straathoek, ook al komt het daar uiteindelijk op neer, maar “we moeten onszelf de middelen geven om de handel in wapens, drugs of mensen te bestrijden”. Het project kost 10 miljoen euro. Daarnaast legt de minister nog eens 20 miljoen op tafel, die alle Belgische gemeenten kunnen gebruiken om camera's aan te schaffen.

Volgens Koen Van Overtveldt, directeur-generaal van Resource and Information Management bij de federale politie, zijn er ook voldoende controlemechanismen om misbruik van privacy te voorkomen.

“Elke gebruiker moet inloggen met een persoonlijke identificatiecode”, zegt Van Overtveldt. “De toegang wordt gecontroleerd en er worden steekproeven uitgevoerd. Burgers kunnen een klacht indienen in geval van misbruik en de Politie-informatiecontrole-instantie kan op eigen initiatief een onderzoek instellen.”

Mijlpaal, ook voor EU-samenwerking

In 2023 telde België ongeveer 4.500 ANPR-camera's, waarvan 3.650 in Vlaanderen en 400 in Wallonië. Op lange termijn zou dit netwerk zelfs moeten uitgroeien tot een “schild” van 10.000 camera's.

Nu Brussel als eerste regio is aangesloten op het ANPR@GPI-platform, kan ook worden gewerkt aan EU-samenwerking. Het platform vergemakkelijkt het grensoverschrijdend opsporen van gestolen auto's en criminele bewegingen via Europa en het Schengeninformatiesysteem (SIS II).

Hoewel het Verenigd Koninkrijk een pionier blijft op het gebied van de implementatie van ANPR, loopt Europa voorop wat betreft de toepassing van ANPR voor openbare infrastructuur, gedreven door strenge verkeersregels en innovatieve stadsinitiatieven.

Vooral Duitsland en Frankrijk lopen voorop en passen ANPR toe voor geautomatiseerde grenscontroles en tolheffingssystemen op snelwegen die gekoppeld zijn aan naleving van milieunormen. Dit ligt echter nog ver achter op China, waar bijna één camera per twee inwoners aanwezig is.

De integratie van ANPR in Brussel is dus een mijlpaal in de nationale digitale politiestrategie van België. Het aansluiten van extra ANPR-camera's was bijvoorbeeld lange tijd een hoofdbreker, net zoals de centrale database regelmatig urenlange storingen kende.