Na weken van toenemende bezorgdheid in de Europese auto-industrie zijn de leveringen van Nexperia-halfgeleiders weer op gang gekomen. Dat is een opluchting voor autofabrikanten, maar ook een harde herinnering aan hoe kwetsbaar het Europese netwerk van industriële toeleveranciers is geworden.

Volkswagen, Continental-spin-off Aumovio en Bosch hebben allemaal bevestigd dat ze nieuwe leveringen hebben ontvangen van de Chinese chipfabrikant.

De verstoring begon toen de Nederlandse regering in september de controle over Nexperia overnam, onder verwijzing naar nationale veiligheidskwesties en vermeend financieel wangedrag door het Chinese moederbedrijf Wingtech. Peking nam wraak door alle chipexport te blokkeren, waardoor de levering van essentiële maar eenvoudige halfgeleiders werd stopgezet.

Deze worden niet alleen in auto's gebruikt, maar ook in consumentenapparatuur. Het conflict escaleerde al snel tot een politieke strijd die de Europese toeleveringsketen voor de auto-industrie dreigde lam te leggen als de voorraden zouden opraken – een kwestie van weken. 

Herstart van verzendingen

Ralf Brandstätter, hoofd van Volkswagen China, zei dat de eerste zendingen zijn aangekomen onder de tijdelijke exportvergunningen die het Chinese ministerie van Handel vorige week heeft verleend. Toen China de vergunningen aankondigde, was het onduidelijk hoe snel het verbod zou worden opgeheven. 

Ook vertelde Philipp von Hirschheydt, CEO van Aumovio, aan persbureaus dat zijn bedrijf deze week de benodigde exportvergunningen heeft verkregen en de verzendingen vanuit Chinese fabrieken naar zijn Hongaarse logistieke hub, die Nexperia-chips in heel Europa distribueert, heeft hervat. “De toeleveringsketen komt weer op gang, maar het zal even duren voordat de activiteiten weer op normale snelheid draaien”, zei hij.

U-bocht

De versoepeling van de beperkingen volgt op stille onderhandelingen tussen Chinese en Nederlandse functionarissen, waarbij een Amerikaanse delegatie blijkbaar een diplomatieke rol heeft gespeeld. De Nederlandse premier Dick Schoof bevestigde tijdens COP30 dat Peking het exportverbod zou opheffen, nadat Den Haag had aangegeven de zeggenschap over Nexperia weer aan Wingtech terug te geven. 

Dit laatste is een verbazingwekkende ommezwaai van de Nederlandse regering, die letterlijk de klok terugdraait nadat zij de controle over het in Nijmegen gevestigde bedrijf had overgenomen. De ommezwaai van de regering onderstreept de invloed van Peking op de Europese productiesector. 

Den Haag heeft in feite erkend dat het weinig opties heeft en heeft toegegeven. Ook is Zhang Xuezheng, CEO van Nexperia, weer in zijn functie hersteld nadat hij door Nederlandse functionarissen aan de kant was gezet vanwege wanbeleid en het lekken van expertise naar zijn thuisland. Deze kwesties zijn duidelijk nog niet opgelost, maar de Nederlandse regering is bereid toe te geven. 

Ongemakkelijk besef

Waarnemers uit de sector zien het geschil rond Nexperia als een waarschuwing voor de afhankelijkheid van Europa van door China gecontroleerde technologie. Pogingen om een zelfvoorzienende chipsector op te bouwen zijn vastgelopen, waarbij projecten zoals de geplande fabrieken van Intel in Duitsland en Polen zijn uitgesteld of opgegeven. 

Voor Europese autofabrikanten – van VW tot Stellantis en BMW – betekent de hervatting van de levering van Nexperia-chips een opluchting, maar ook een ongemakkelijk besef: de stroom van cruciale onderdelen kan nog steeds met één enkel besluit vanuit Peking worden stopgezet.

Achter de technische details schuilt een bredere geopolitieke en economische afrekening. De interventie van Nederland – ongekend in zijn omvang – was bedoeld om strategische halfgeleidertechnologie te beschermen. En die is niet geslaagd. Dus hoewel de acute crisis lijkt af te nemen, blijft de onderliggende onbalans bestaan.