Toen de Chinese fabrikant van elektrische auto's XPeng Motors vorige week zijn nieuwe humanoïde robot Iron onthulde, kon het publiek op een technologiebeurs in Guangzhou zijn ogen niet geloven. De lange, zilverkleurige figuur gleed met langzame, weloverwogen vrouwelijke bewegingen over het podium – zo menselijk dat er gemompel door de menigte ging. “Het is gewoon een vrouw in een pak.”

Maar He Xiaopeng, CEO van XPeng, vond het helemaal niet grappig. Binnen 24 uur organiseerde het bedrijf een tweede demonstratie, ditmaal met een wending die een sciencefictionfilm waardig was. Voor het oog van verslaggevers sneed een ingenieur op het podium het been van Iron open om het binnenwerk van de robot te tonen: draden, servomotoren en een staalkleurig skelet. Daarna liep ze het podium af.

“Je kunt haar oren zien.”

Op sociale media was men het daar snel over eens. Op Weibo en X (voorheen Twitter) beschuldigden duizenden mensen XPeng ervan een hoax te hebben opgezet. “Je kunt haar oren letterlijk door de stof heen zien”, schreef een commentator. Een ander grapte: “Ze beweegt als Scarlett Johansson in Onder de huid.”

Als het spektakel bekend voorkwam, dan was dat omdat het ook zo was. Toen Elon Musk in 2021 voor het eerst Tesla's Optimus introduceerde, was de “robot” op het podium slechts een man in een spandexpak.

Vier jaar later is Optimus uitgegroeid tot een soepel bewegende, tweebenige machine die kan lopen, dozen kan tillen en zelfs wasgoed kan opvouwen — hoewel veel daarvan nog steeds op afstand wordt bediend.

Het ontwerp van Tesla is overduidelijk mechanisch: kale metalen ledematen, zichtbare aandrijvingen, geen poging om op een mens te lijken. Iron van XPeng daarentegen neigt naar antropomorfisme met een synthetische huid (het ‘zilveren pak’), een vrouwelijk lichaamsvorm en zelfs een mensachtige manier van lopen. Waar Optimus praktisch wil zijn, wil Iron geloofwaardig zijn.

“Optimus is een fabrieksarbeider; Iron is een artiest”, aldus robotica-analist Li Xue van het Chinese technologietijdschrift. 36Kr. “XPeng bouwt niet alleen een robot, maar test ook hoe mensen daarop reageren.”

Musk: “Niet slecht...”

“Niet slecht ... Tesla en Chinese bedrijven zullen de markt domineren”, aldus Elon Musk in een chat over Xpeng Iron, volgens een bericht in de lokale Chinese media. “Ik heb veel respect voor de concurrentie in China. Er zijn zoveel slimme, hardwerkende mensen in China”, zei hij.

De onthulling was meer dan een publiciteitsstunt. Voor XPeng, vooral bekend om zijn elektrische auto's en prototypes van vliegende voertuigen, betekent Iron een strategische sprong voorwaarts in wat het bedrijf ‘fysieke AI’ noemt: intelligente machines die kunnen navigeren, communiceren en assisteren in de echte wereld.

Full-stack AI-systeem

Volgens verklaringen van het bedrijf wordt Iron aangedreven door een full-stack AI-systeem dat hardware, software en grootschalige taalmodelredenering integreert. Elke hand heeft 22 vrijheidsgraden en de gewrichten en ruggengraat zijn gemodelleerd naar de menselijke anatomie. De robot kan zelfstandig lopen, gebaren maken en zijn evenwicht bewaren.

XPeng zegt dat de massaproductie al in 2026 van start zou kunnen gaan, met toepassingen in de horeca, de detailhandel en de ouderenzorg. “Op de lange termijn zal de markt voor humanoïde robots twee keer zo groot zijn als de auto-industrie”, voorspelt hij – een ambitieuze bewering die robotica centraal stelt in de toekomst van XPeng.

De heropleving van humanoïde robots

XPeng en Tesla zijn lang niet de enigen. In 2025 is er na jaren van stagnatie een heropleving van humanoïde robotica. Boston Dynamics heeft onlangs een volledig elektrische versie van zijn legendarische Atlas onthuld, die met verbazingwekkende behendigheid kan rennen, springen en zware voorwerpen kan tillen.

Het Noorse 1X Technologies, gesteund door OpenAI, heeft Neo gelanceerd, een huishoudelijke assistent die lijkt op een minimalistische luidspreker op pootjes, uitgerust met AI-visie en spraakbesturing. En de Japanse start-up AgiLab ontwikkelt robots voor ouderenzorg met emotionele reactiesystemen die zijn gemodelleerd naar menselijke empathie.

Samen vormen ze een nieuw grensgebied, waar de grenzen tussen AI, mechanica en menselijkheid vervagen. De concurrentie draait niet alleen om mobiliteit, maar ook om vertrouwen: welk bedrijf kan machines maken die menselijk genoeg zijn om ons te dienen zonder ons ongemakkelijk te maken?

Publiciteitsillusie?

Toch blijven er vragen bestaan over hoe autonoom Iron werkelijk is. De demonstraties van XPeng waren strak gechoreografeerd en waarnemers merken op dat er nog geen ruwe beelden zijn opgedoken van de robot die buiten de podiumopstelling presteert.

Critici op internet noemen de onthulling “een publiciteitsstunt om investeerders te lokken”. Maar anderen zien iets diepgaander. “Of Iron nu volledig onafhankelijk is of niet, de symboliek is belangrijk”, aldus robotica-ethicus Dr. Sun Rui van de Tsinghua-universiteit. “XPeng vertelt ons dat het tijdperk van geloofwaardige humanoïden niet meer tientallen jaren verwijderd is, maar nu al is aangebroken.”