Vanaf 1 juli wordt er rekening gehouden met de CO2-uitstoot van voertuigen bij het berekenen van de kilometerheffing voor vrachtwagens in Vlaanderen. Hoe milieuvriendelijker de vrachtwagen, hoe lager het tarief. Dit is aangekondigd door Viapass, de instantie die de kilometerheffing in België coördineert.

Deze tariefwijziging komt overeen met de Europese vereisten en is bedoeld om de vergroening van het wagenpark verder aan te moedigen. Landen als Duitsland, Oostenrijk en Denemarken passen deze regeling al toe.

Momenteel alleen in Vlaanderen

Momenteel is de belasting, die in april 2016 werd ingevoerd voor vrachtwagens van meer dan 3,5 ton, afhankelijk van het gewicht van het voertuig, de Euronorm en de regio waar het voertuig rijdt.

Vanaf juli voegt Vlaanderen een nieuwe parameter toe: de CO2-emissieklasse. Wallonië en het Brusselse Gewest hebben de CO2-toeslag nog niet ingevoerd, maar zullen waarschijnlijk op lange termijn volgen, aangezien de Europese regels dit uiteindelijk zullen vereisen.

De nieuwe emissieklassen lopen van 1 tot 5. Vrachtwagens van klasse 1 stoten de meeste kooldioxide uit, terwijl klasse 5 uitsluitend is gereserveerd voor voertuigen met nulemissie (ZEV).

Hierdoor variëren de tarieven in Vlaanderen van €0,010 per km voor een lichte zero-emissie vrachtwagen tot €0,395 voor de zwaarste en meest vervuilende vrachtwagens in de Euro 0-norm. Voertuigen die voor het eerst worden ingeschreven vóór 1 juli 2019 vallen automatisch in de eerste klasse.

Transporteurs moeten de emissieklasse van hun voertuigen zelf registreren in hun On Board Unit (OBU). Om de juiste klasse te bepalen, lanceert Viapass in april een rekenmodel op zijn website. Gebruikers moeten hun apparaten voor 1 juli updaten.

Een geschat extra bedrag van €250 miljoen

Elke werkdag rijden gemiddeld 150.000 voertuigen die onderhevig zijn aan de kilometerheffing over de wegen van het Vlaams en Brussels Hoofdstedelijk Gewest, alsook over de wegen beheerd door SOFICO in het Waals Gewest.

Vlaanderen gebruikt de heffing niet alleen als een actief middel om de transportsector groener te maken, maar rekent er ook op om extra inkomsten te genereren voor wegenonderhoud en mobiliteit.

Voor 2027 wordt dit bedrag geschat op 250 miljoen euro. In 2024 genereerde de Vlaamse overheid ongeveer 658 miljoen euro aan inkomsten uit de kilometerheffing.

Uitstoot van de transportsector is toegenomen

Volgens de meest recente gegevens (2024-2025) van de Transitiebarometer van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid & Leefmilieu is de transportsector verantwoordelijk voor ongeveer 25% van de totale uitstoot van broeikasgassen in België. Ter vergelijking: in 1990 was dit slechts 14,4%.

Uit gegevens van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) blijkt dat transport goed is voor ongeveer 60% van de uitstoot van stikstofoxiden (NOX) in de regio.