De eerste percelen grond van de failliete busfabrikant Van Hool in Koningshooikt, Lier, staan te koop. Geïnteresseerden kunnen 30 hectare industriegrond kopen via de website Biddit. Het bieden begint op 8 juni, met een startprijs van 20 miljoen euro.

De vraag is of er één grote koper zal zijn of dat de site verdeeld zal worden onder verschillende KMO's. In ieder geval kunnen de saneringskosten een belemmering vormen voor potentiële kopers. In ieder geval kunnen de saneringskosten een barrière vormen voor potentiële kopers.

Eén koper?

De site van Ford Genk, Renault Vilvoorde en, meer recent, Audi Vorst/Forrest: elk vertegenwoordigt een apart hoofdstuk in de geschiedenis van de achteruitgang van de Belgische auto-industrie, maar ook in de uitdagingen van de industriële reconversie.

En net als bij de andere vestigingen waar ooit duizenden mensen werkten, rijst nu de vraag: wat gebeurt er met de Van Hool-vestigingen na het geruchtmakende faillissement, nu de curatoren het vastgoed proberen te verkopen om de schuldeisers van het failliete Van Hool te betalen?

Komt er één grote koper, zoals de Nederlandse VDL Group of het Zuid-Afrikaanse GRW (de Trailer and Semi-Trailer Division, onderdeel van het Duitse Schmitz Cargobull), dat momenteel delen van het terrein huurt voor productie, of wordt het terrein opgedeeld voor verschillende kleine en middelgrote bedrijven?

‘Strategisch land’

“Dit is strategische grond”, zegt Tom Laveren van het bedrijvennetwerk Voka Mechelen-Kempen, die gelooft dat de veiling van de 30 hectare grond in Koningshooikt, waar Van Hool vroeger zijn bussen bouwde (met meer dan 2.300 jobs), de lokale economie een serieuze boost zal geven.

“De totale jaarlijkse vraag naar industriegrond bedraagt 15 hectare in het arrondissement Mechelen. We moeten dus streven naar een zo groot mogelijke bedrijvigheid. En dit stuk grond na de verkoop niet opdelen in verschillende kleine percelen.

Met andere woorden, Voka ziet liever één grote speler die 1.000 mensen tewerkstelt op 30 hectare, plus leveranciers, dan 30 bedrijven die elk ongeveer 10 mensen tewerkstellen.

Kosten van bodemsanering

Een struikelblok zouden echter wel eens de kosten van bodemsanering kunnen zijn. Wanneer een grote industriële speler een site verlaat, ontstaat er een “brownfield”: een zwaar vervuilde site die een nieuwe bestemming moet krijgen.

Omdat er tientallen jaren metaalbewerking heeft plaatsgevonden, er oplosmiddelen zijn gebruikt in de spuiterijen en er zware machines zijn gestationeerd, is de grond vaak ernstig vervuild, iets wat de verkopers expliciet vermelden.

In de verkoopdocumenten staat dat grote delen van het terrein, waaronder percelen waar de busfabriek stond, risicolocaties zijn in de zin van het bodemdecreet.

Voor veel percelen, zoals parkeerplaatsen en fabrieksterreinen, stelt de OVAM op basis van beschrijvend bodemonderzoek uit 2016 dat er momenteel geen verdere bodemsanering of maatregelen nodig zijn, gezien het huidige gebruik van de grond.

Als een nieuwe koper de terreinen echter wil herontwikkelen, komen de kosten voor de behandeling van verontreinigde grond volledig voor rekening van de koper. Een gevoelige kwestie hierbij is dat elk perceel vermeld staat als verontreinigd met PFAS, wat betekent dat kopers de status en eventuele beperkingen moeten controleren op de officiële Vlaamse PFAS-website.

Convenant Brownfield

Daarom wordt verwacht dat de koper een brownfieldconvenant zal aanvragen. In dat geval zal de Vlaamse overheid garanties bieden of helpen bij de financiering van de sanering om herontwikkeling mogelijk te maken, of zal de koper vrijgesteld worden van bepaalde procedures die de herontwikkeling zouden vertragen.

De deadline voor de huidige ronde is april 2026.