Van Van 11 tot 22 januari 2027 vindt de eerste ‘Ocean COP’ plaats, de eerste formele bijeenkomst van staten die het baanbrekende verdrag voor de bescherming van de volle zee hebben geratificeerd.
Het verdrag voor de volle zee, zoals de bijeenkomst officieel heet, wordt gehouden in het hoofdkwartier van de VN in New York. Dit verdrag regelt de biodiversiteit op volle zee - de delen van de oceaan die buiten nationale controle vallen (ongeveer 60% van de oceaan).
Alleen 1% beschermd
Na jaren wachten op de verdedigers van de oceaan is het verdrag, dat nu door 87 landen is geratificeerd en door 144 landen is ondertekend, eind januari op papier in werking getreden. Voor de meeste instrumenten die het biedt, zijn echter specifieke beslissingen van opeenvolgende COP's nodig om tot leven te komen, met name toekomstige beschermde mariene gebieden.
Hoewel mariene ecosystemen worden bedreigd door klimaatverandering, vervuiling en overbevissing, heeft de wetenschap bewezen hoe belangrijk het is om deze oceanen te beschermen, die overvloedig aanwezig zijn in vaak microscopische biodiversiteit, de helft van de zuurstof leveren die we inademen en de opwarming beperken door een aanzienlijk deel van de CO2 die door menselijke activiteiten wordt uitgestoten te absorberen.
De volle zee begint waar de exclusieve economische zones (EEZ's) van staten eindigen, op maximaal 200 zeemijl (370 kilometer) uit de kust, en valt onder geen enkele jurisdictie van een staat.
Vandaag de dag is slechts ongeveer 1% van de volle zee, die bijna de helft van de planeet en 60% van de oceanen uitmaakt, onderworpen aan beschermingsmaatregelen. Met andere woorden, oSlechts ~1% van de volle zee is momenteel beschermd.
Juridisch bindend
In tegenstelling tot klimaat COP's, waar onderhandeld wordt over emissiedoelstellingen, gaat deze Ocean COP over het implementeren van een nieuw verdrag. De belangrijkste doelen zijn het creëren van beschermde mariene gebieden in internationale wateren, het reguleren van het gebruik van mariene genetische hulpbronnen (bijv. biotechnologisch gebruik van oceaanleven), het verplicht stellen van milieueffectrapportages voor activiteiten zoals diepzeemijnbouw en het coördineren van gefragmenteerd oceaanbestuur (visserij, scheepvaart, enz.).
Deze COP voor de oceanen kan doeltreffender zijn dan de reguliere COP's omdat het toepassingsgebied gerichter is, de instrumenten concreter en de besluiten operationeler. Het verdrag over de volle zee is juridisch bindend, dus COP-besluiten zullen de mechanismen ervan activeren.
Het is een grote mijlpaal - het eerste echte bestuurssysteem voor de wereldwijde oceaan - en het heeft echt potentieel om tastbare resultaten op te leveren (zoals beschermde zones). Maar de effectiviteit zal afhangen van de politieke wil, de weerstand van de industrie en de snelheid van de implementatie.
