Het feit dat de Belgische federale regering een ‘task force’ heeft opgericht om na te denken over de toekomst van de enige overgebleven grote autoassemblagefabriek in Gent, die door Volvo wordt uitgebaat, heeft verschillende alarmbellen doen rinkelen. Ondanks de sussende woorden van Vlaams minister-president Mathias Diependaele nemen de zorgen toe.

De verschillende geruchten worden ook gevoed door nogal sombere resultaten voor het eerste kwartaal van 2026 van Volvo Cars. In de eerste drie maanden van het jaar leverde Volvo wereldwijd 153.316 auto's af, een daling van 11%. De omzet daalde met 12% naar €6,7 miljard en de EBIT daalde met 17%.

De twee belangrijkste afzonderlijke markten voor Volvo Cars, China en de VS, zagen duidelijke dalingen van respectievelijk 18% en 32%. Maar ook in Europa is de verkoop traag: -11% in Zweden, -25% in Duitsland, -14% in België, ... Eén positief punt: de verkoop van volledig elektrische voertuigen steeg met 12%.

Volvo Cars voorziet nog steeds tegenwind in het tweede kwartaal van het jaar, maar verwacht desondanks dit jaar meer auto's te verkopen dan in 2025, dankzij de lancering van de volledig nieuwe en volledig elektrische EX60. “De orders zijn boven verwachting en ook de marges op de bestelde auto's overtroffen onze verwachtingen”, stelt het bedrijf.

Gent

Volvo's fabriek in Gent stelt momenteel zo'n 6.500 mensen tewerk en produceerde 212.177 auto's in 2025 (+13,9%). In Gent assembleert Volvo de oudere ICE-modellen, de XC40 en V60, en de recentere elektrische modellen, de EX40, EC40 en EX30. Meer dan een derde van de geproduceerde auto's is volledig elektrisch.

Tot nu toe was Gent de tweede Volvo-fabriek in Europa, naast Torslanda (Göteborg, Zweden), maar binnenkort opent een derde fabriek in Kosice (Slowakije). Er is een mogelijkheid dat Gent een aantal van zijn elektrische modellen zal verliezen om in deze gloednieuwe, state-of-the-art fabriek in Oost-Europa geassembleerd te worden.

De belangrijkste kwaliteiten van de fabriek in Gent zijn altijd de uitzonderlijk goede ligging in de haven van Gent en de zeer hoge kwaliteit van het gedisciplineerde, geschoolde personeel geweest. De nadelen zijn ook duidelijk: relatief hoge loonkosten en, nog belangrijker, hoge energietarieven.

De verkeerde beslissingen

In 2022 liet de toenmalige CEO van Volvo Cars, Hakan Samuelsson, het bedrijf achter in zeer goede vorm, zeer gewaardeerd door de Chinese eigenaren, Geely Holding. Op het hoogtepunt produceerde het bedrijf meer dan 800.000 auto's en was het volledig toegewijd aan de energietransitie, met plannen om het hele Volvo portfolio volledig te elektrificeren tegen 2030.

De toenemende concurrentie van Chinese merken (ook binnen de Geely-holding door ‘Volvo-derivaten’ zoals Polestar) en de complete beleidsverandering in de VS ten opzichte van EV's veranderden de regels. Toen andere Europese autofabrikanten ook lobbyden bij de Europese Commissie om de ‘Green Deal’ en de elektrische ambities te verzachten, knipperden de eerste rode lampjes in het Zweedse hoofdkantoor van Volvo en werd de zeer gewaardeerde Samuelsson teruggeroepen om orde op zaken te stellen.

Helaas heeft wat daartussen gebeurde nog steeds een kostbare invloed op de Zweedse autofabrikant en, zoals het er nu naar uitziet, vooral op de toekomst van de fabriek in Gent. Samuelsson's opvolger was Jim Rowan, afkomstig van het ‘stofzuigerbedrijf’ Dyson en aangekomen in Zweden met enorme ambities, maar weinig ervaring met het leiden van een autobedrijf.

Rowan wilde dat Volvo Cars alleen al in Europa meer dan een miljoen auto's zou produceren en verkopen, en daarvoor was een derde fabriek op het oude continent nodig. De keuze viel op Kosice in Slowakije, nu al het land met de meeste auto's per hoofd van de bevolking, vanwege de lagere lonen en de relatief goed opgeleide beroepsbevolking.

Dit bleek een grote overschatting van de marktmogelijkheden en investeringskansen van Volvo Cars, maar de fabriek is klaar en zal binnenkort in productie gaan. Het resultaat is een echte bedreiging voor Gent, waar werknemers meer betaald krijgen, energie duurder is en de productiefaciliteiten enigszins verouderd zijn in vergelijking met een gloednieuwe locatie.

Wat kan (kunnen) de Belgische regering(en) doen?

Een eerdere taskforce is een tijdje geleden begonnen met het redden van Audi Brussels, maar die was op zijn zachtst gezegd niet erg succesvol. Zal het nieuwe initiatief van de Belgische federale en Vlaamse regeringen meer impact hebben?

Natuurlijk blijven de reeds aangehaalde troeven van de fabriek in Gent overeind. Maar de huidige CEO van Volvo Cars, Samuelsson, heeft al meermaals verklaard dat kostenreductie de belangrijkste doelstelling is voor het voortbestaan van Volvo Gent.

Met een federale begroting die diep in het rood staat, moet de Belgische regering heel voorzichtig zijn met wat ze Volvo/Geely belooft om hier te blijven. Op hetzelfde moment dat de taskforce een ontmoeting had met het lokale management van Volvo, had de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Prévot een ontmoeting met het topmanagement van Geely in China.

Volgens Prévot staan de Chinezen zeker open voor onderhandelingen, maar het zijn harde onderhandelaars. Het feit dat Geely Auto dezelfde elektrische platformen gebruikt voor verschillende van zijn merken (Volvo, Polestar, Zeekr, Geely, Lynk & Co, Smart, ...) kan zeker nuttig zijn in de toekomst. Maar Gent en België zullen creatief moeten zijn, zich bewust van de nadelen en bereid om ze te verhelpen. Te beginnen met de energiekosten. Vanuit dit perspectief is het misschien niet zo slecht nieuws dat de Belgische regering overweegt om de nucleaire industrie van het land te nationaliseren en kerncentrales opnieuw te openen.