Vorig jaar betrapte de politie in België 2.245 minderjarigen die zonder rijbewijs reden, tegenover 1.860 in 2024 en 1.612 in 2023. Dit meldde de krant La Capitale. Vóór de COVID-19 pandemie schommelden de cijfers tussen 987 en 1.182.

Volgens het Waals Agentschap voor Verkeersveiligheid (AWSR) wijzen de alarmerende cijfers niet noodzakelijk op een sterke stijging van een specifieke trend bij jongeren. Het aantal geregistreerde overtredingen met bestuurders zonder geldig rijbewijs stijgt in alle leeftijdsgroepen.

Naast de toenemende laksheid wordt het fenomeen ook toegeschreven aan de invloed van sociale media, terwijl de politie gewoon meer controles uitvoert.

Alarmerende trend

Met betrekking tot deze stijging over alle leeftijdsgroepen, steeg het aantal overtredingen met bestuurders zonder geldig rijbewijs ook onder 18- tot 24-jarigen, bijvoorbeeld van 6.481 in 2023 tot 7.114 in 2025. Hetzelfde geldt voor de leeftijdsgroep van 24 jaar en ouder, waarvan het aantal steeg van 13.936 in 2023 naar 16.086 in 2025.

In de eerste negen maanden van vorig jaar controleerde de politie ongeveer 210.000 rijbewijzen tijdens verkeerscontroles. In bijna 25.000 gevallen bleek de bestuurder te rijden met een geschorst rijbewijs, gemiddeld 91 overtredingen per dag. In 2023 was het gemiddelde 64 overtredingen per dag, het hoogste aantal dat toen werd geregistreerd.

Zware straffen en boetes

Meer controles - in 2024 werden maandelijks 33.000 rijbewijzen gecontroleerd, tegenover 22.000 een paar jaar eerder - verklaren deze alarmerende cijfers niet volledig. De politie constateert ook een toenemende laksheid en de normalisering van risico's, al dan niet door sociale media.

Wie zonder geldig rijbewijs wordt betrapt, kan een gevangenisstraf van 8 dagen tot 2 jaar en/of een boete van 2.000 tot 20.000 euro tegemoet zien. De rechter kan ook een rijverbod van maximaal 5 jaar opleggen. Voor een bestuurder wiens rijbewijs tijdelijk is ingetrokken, varieert de gevangenisstraf van 3 maanden tot 2 jaar. De boete varieert ook van 2.000 tot 20.000 euro. In dit geval kan het rijverbod permanent zijn.

En voor een bestuurder die is doorgereden ondanks een door de rechtbank opgelegd rijverbod, begint de boete bij 5.000 euro in plaats van 2.000 euro.

De leeftijdsgrens van 18 jaar voor een rijbewijs is niet willekeurig. Jongeren van 16 tot 17 jaar, en zeker jonge mannen, hebben vaak moeite met risico inschatten. Het aantal ongevallen waarbij minderjarigen betrokken zijn, stijgt ook sterk vanaf 16 jaar.

Een ander paradoxaal fenomeen is dat jongeren steeds later hun rijbewijs halen. Niet iedereen begint meer op 18-jarige leeftijd met de rijopleiding, maar ze stellen het steeds vaker uit tot later. De hogere kosten en lange wachttijden bij het rijexamencentrum kunnen hier aan bijdragen.