Nu Tesla zijn technologie voor begeleid autonoom rijden geleidelijk maar in hoog tempo in Europa introduceert, komen er details naar buiten over de manier waarop het bedrijf probeert het goedkeuringsproces te beïnvloeden. Volgens Reuters is een beleidsmanager bezig met een roadshow met een gelikte presentatie waarin de veiligheidsvoordelen van FSD Supervised worden overschat.

Nadat Tesla in Nederland goedkeuring had gekregen – en België vorige week nog volgde – ging het bedrijf op presentatietour door Europa om FSD Supervised in andere lidstaten te promoten. Het doel was om in heel Europa meer goedkeuringen te verkrijgen.

Onafhankelijke deskundigen

Maar de veiligheidsgegevens die tijdens die presentatie werden gebruikt, worden nu in twijfel getrokken door Reuters, dat elf onafhankelijke verkeersveiligheidsonderzoekers heeft gevraagd de methodologie achter die cijfers te onderzoeken. Tien van hen concludeerden dat wat Tesla aan de Europese regelgevers had gepresenteerd, geen veiligheidsanalyse was. Volgens hun beoordeling ging het om misleidende marketing.

De dia’s, waarop veiligheidsgegevens uit de VS werden getoond, waren tot in de puntjes verzorgd. Volgens een vertegenwoordiger van Tesla zou Full Self-Driving Supervised meer dan zeven keer zo ver kunnen rijden tussen ongevallen door als de gemiddelde Amerikaanse bestuurder. Het had, zo beweerde het bedrijf, het potentieel om jaarlijks 32.000 levens te redden en 1,9 miljoen verwondingen te voorkomen.

Volgens de onderzoekers zijn die beweringen echter fundamenteel onjuist. Bij het registreren van ongevallen met voertuigen die zijn uitgerust met FSD, beschouwt Tesla incidenten waarbij de airbags worden geactiveerd als ernstige voorvallen.

Vervolgens wordt dat percentage vergeleken met Amerikaanse federale ongevallencijfers die alle aanrijdingen omvatten waarbij een sleepwagen nodig was, waaronder ook veel meer lichte incidenten vallen. De twee datasets meten niet hetzelfde.

“Wat wil je daarmee zeggen?”

Er is nog een tweede vertekening. De gemiddelde Tesla op de Amerikaanse wegen is 4,1 jaar oud. De gemiddelde auto in de VS is 12,8 jaar oud. Moderne auto's profiteren van verplichte verbeteringen in technologie om ongevallen te voorkomen, die niets te maken hebben met autonoom rijden. Elke vergelijking tussen een nieuw wagenpark en een ouder wagenpark zal een veiligheidskloof aan het licht brengen die niet eerlijk aan de software kan worden toegeschreven.

Philip Koopman, hoogleraar elektrotechniek en computertechniek aan de Carnegie Mellon University en een van de meest geciteerde onderzoekers op het gebied van de veiligheid van autonoom rijden, heeft de methodologie van Tesla onder de loep genomen en was daar heel duidelijk over. “Het is alsof je zegt: ‘Mijn straalvliegtuig is sneller dan jouw bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog',” schreef hij. “Dus, wat wil je daarmee zeggen?”

Misschien nog veelzeggender is wat Reuters ontdekte onder het eigen personeel van Tesla. Voor het onderzoek werden negen voormalige datalabellers van Tesla (medewerkers die verantwoordelijk zijn voor het trainen van de FSD-kunstmatige intelligentie door beelden van voertuigcamera’s te beoordelen) geïnterviewd. Zeven van hen zeiden dat ze FSD niet zouden vertrouwen om hen te vervoeren. Eén van hen omschreef de veiligheidsstatistieken als “onzin”. Een ander zei dat hij niet in een Tesla-robotaxi zou stappen “zelfs als je me ervoor zou betalen”.”

De Scandinavische landen blijven sceptisch. Zweedse onderzoekers toonden zich verbaasd over het feit dat FSD regelmatig de aangegeven maximumsnelheden overschrijdt, een gedrag dat volgens de Europese verkeerswetgeving onwettig zou zijn. 

Te Amerikaans

Toezichthouders in Duitsland en Frankrijk sluiten zich aan bij Zweden, en elk van hen heeft dezelfde onderliggende bezorgdheid geuit: de veiligheidsgegevens van Tesla zijn gebaseerd op Amerikaanse wegen, Amerikaanse rijomstandigheden en Amerikaanse verkeersregels.

Of dit systeem in de Europese context toepasbaar is, is nog niet onafhankelijk aangetoond. Uit Nederlandse tests is gebleken dat FSD motorrijders niet betrouwbaar detecteert – een tekortkoming die op Europese wegen veel ernstigere gevolgen heeft dan op Amerikaanse.

De Noorse Dienst voor Openbare Wegen merkte, in reactie op Tesla-eigenaren die in hun lobbybrieven naar het veiligheidsrapport van het bedrijf verwezen, op dat de betreffende statistieken “door het bedrijf zelf zijn opgesteld”, waardoor het “moeilijk is om een verband te leggen met de ongevallenstatistieken van de autoriteiten’.”

De Nederlandse RDW, die als eerste in Europa FSD goedkeurde, voerde voorafgaand aan de positieve beoordeling een test uit over een afstand van 1,8 kilometer. Hoewel het Vlaamse infrastructuurlandschap door de lintbebouwing sterk verschilt van dat in Nederland, lijkt minister van Mobiliteit Annick De Ridder zich voor haar eigen goedkeuring op die cijfers te baseren. Zij eiste niet meer dan 5.000 kilometer met slechts één voertuig.

Momenteel ligt de verantwoordelijkheid voor het gebruik van FSD bij de bestuurder, die te allen tijde aansprakelijk is. De goedkeuring is voorlopig. Om de goedkeuring definitief te maken, moeten lidstaten die 55 procent van de EU-landen en 65 procent van de bevolking van de Unie vertegenwoordigen, nog voorstemmen.

Tijdens een commissievergadering die voor het einde van de maand was gepland, werd het gebruik van FSD besproken, maar stond er geen stemming over op de agenda. De volgende mogelijkheden zijn in juli en oktober.