Op dinsdag 4 augustus, de Brabo De III-hoogspanningslijn in de haven van Antwerpen werd officieel in gebruik genomen, in aanwezigheid van de Belgische premier Bart De Wever (N-VA) en de Nederlandse minister Rob Jetten.

Elia en TenneT hebben in de haven van Antwerpen het Brabo-project – een uitbreiding van de elektriciteitsverbinding tussen België en Nederland – in gebruik genomen.

Kinrooi-Maasbracht

Hoogspanningsnetbeheerder Elia en zijn Nederlandse tegenhanger TenneT zijn ook van plan de stroomverbinding via Limburg te versterken om knelpunten aan de grens weg te werken.

Ze investeren gezamenlijk tot 280 miljoen euro in de versterking van de hoogspanningsverbinding in Limburg tussen Kinrooi in Belgisch Limburg en Maasbracht in Nederland, en het is de bedoeling om de verbeterde verbinding tegen 2035 in gebruik te nemen.

In combinatie met de Antwerpse corridor en de geplande versterking van Kinrooi-Maasbracht zou de totale theoretische uitwisselingscapaciteit uiteindelijk ongeveer 5,2 GW kunnen bedragen.

Eerder geschil

Het Limburgse project doet denken aan een eerder geschil rond de Claus C-gascentrale van RWE in Maasbracht. België had eerder overwogen om de centrale van 1.304 MW via Kinrooi rechtstreeks op het eigen net aan te sluiten.

Volgens dat voorstel zou Claus C zijn losgekoppeld van het Nederlandse elektriciteitsnet en ondergebracht zijn in de Belgische regelzone. Daardoor zou de centrale, hoewel gelegen in Nederland, kunnen deelnemen aan het Belgische capaciteitsvergoedingsmechanisme.

Uiteindelijk hebben de Nederlandse autoriteiten het project afgewezen. Met het nieuwe Kinrooi-Maasbracht-plan breiden beide landen de gezamenlijke infrastructuur uit, waardoor elektriciteit in beide richtingen kan stromen.

Energiezekerheid in onzekere tijden

De vraag naar elektriciteit zal in de toekomst alleen maar blijven stijgen, onder meer als gevolg van de elektrificatie van het wagenpark en de industriële transitie van fossiele brandstoffen naar elektriciteit. Het is daarom belangrijk dat we aan die behoeften kunnen voldoen. 

We moeten het netwerk versterken en de uitwisseling bevorderen. De nieuwe hoogspanningslijn is ontworpen om eenergiezekerheid in onzekere tijden, om het elektriciteitsnet rond de haven versterken en de uitwisseling van elektriciteit met Nederland vergemakkelijken.

Brabo III is de derde en laatste fase van een groot hoogspanningsproject, dat hHoogspanningsnetbeheerder Elia startte in 2013 met een project dat bestond uit de versterking van hoogspanningslijnen, ondergrondse kabels en de verbinding tussen de linker- en rechteroever.

Het project omvat een investering van 350 miljoen euro voor een traject van 35 kilometer van het Belgische hoogspanningsnet tussen het onderstation Mercator in Kruibeke en het onderstation Zandvliet nabij de Nederlandse grens.

Het meest in het oog springende onderdeel van het project is de nieuwe elektriciteitsverbinding over de Schelde bij Lillo. De 192 meter hoge masten zijn de hoogste elektriciteitsmasten in de Benelux en zorgen ervoor dat zelfs de grootste schepen onder de kabels door kunnen varen.

Het beste voor beide

Brabo vormt in feite de voltooiing van een hoogspanningsring rond het havengebied van Antwerpen. Dit zou meer elektriciteit beschikbaar moeten maken voor industriële bedrijven die hun productieprocessen willen elektrificeren, en tegelijkertijd de aansluiting van België op het Nederlandse elektriciteitsnet moeten verbeteren.

Samen met de uitbreidingen die de Nederlandse netbeheerder TenneT al heeft voltooid, kan de corridor nu tot ongeveer 2,8 GW aan stroom uitwisselen tussen België en Nederland.

Voor beide landen is de bredere strategie erop gericht hun energiesystemen veerkrachtiger te maken en tegelijkertijd de verschillen in de beschikbaarheid en prijzen van elektriciteit te verkleinen.

Onafhankelijkheid van energie

Een groot Europees elektriciteitsnet is belangrijk voor het bereiken van energieonafhankelijkheid en biedt tal van voordelen. Het zorgt voor meer zekerheid op het gebied van levering, betaalbaarheid en duurzaamheid.

Elektriciteit kan worden getransporteerd van plaatsen waar meer energie beschikbaar is – en waar de productiekosten daardoor het laagst zijn – naar plaatsen waar de vraag het grootst is. Hierdoor blijven de prijzen effectief onder controle en zijn we beter bestand tegen pieken en schommelingen. Bovendien, sOvertollige hernieuwbare energie kan ook over verschillende Europese landen worden verdeeld.

“Er moet grensoverschrijdende infrastructuur worden aangelegd; dat is van cruciaal belang voor beide landen”, aldus premier De Wever (N-VA). De Nederlandse minister Rob Jetten is het daarmee eens.

“De havengebieden van Nederland en België zijn niet alleen van cruciaal belang voor onze eigen economieën, maar ook voor heel Noordwest-Europa. Energie speelt hierbij een centrale rol – iets wat vooral duidelijk wordt gezien de druk die wordt veroorzaakt door de verschillende oorlogen die momenteel woeden.”