Wetenschappers hebben de cijfers bekeken, en het resultaat is niet bepaald een schouderklopje voor de verbrandingsmotor. Uit een studie die in Science is gepubliceerd, blijkt dat het vervangen van een goed functionerende benzineauto door een elektrische auto de CO₂-uitstoot over de gehele levensduur met 58% vermindert. Zelfs als die benzineauto pas een jaar oud is. Bovendien is het oude argument “rij ermee tot hij het begeeft” meer mythe dan realiteit.

De redenering lijkt logisch. De productie van een elektrische auto gaat gepaard met meer CO₂-uitstoot dan de bouw van een auto met verbrandingsmotor. Dus waarom zouden we niet elke laatste kilometer uit onze oude auto met verbrandingsmotor halen voordat we overstappen?

Omdat de besparingen op de exploitatiekosten zo enorm zijn dat ze het nadeel op het gebied van productie binnen ongeveer drie jaar ruimschoots compenseren. Daarna levert elke kilometer die met de EV wordt gereden puur klimaatvoordeel op.

‘Duidelijke winnaar’

Elliott Campbell, hoogleraar milieukunde aan de UC Santa Cruz en hoofdauteur, zegt het ronduit: “Zelfs in zo’n extreem scenario is de elektrische auto nog steeds de duidelijke winnaar.”

Zijn coauteur, Roland Geyer, een industrieel ecoloog aan de UC Santa Barbara, voegt hieraan toe dat het vervangen van een auto met verbrandingsmotor door een volledig elektrische auto “bijna altijd leidt tot een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.”

In het onderzoek werden meer dan 400 voertuigcombinaties op de Amerikaanse markt gemodelleerd, waarbij rekening werd gehouden met de samenstelling van het elektriciteitsnet, de grootte van de accu, de uitstoot tijdens de productie, de voertuigklasse en het aantal gereden mijlen. In 92% van de scenario’s leidde het vroegtijdig uit het verkeer halen van de auto met verbrandingsmotor en de vervanging ervan door een elektrische auto tot een netto-emissiereductie. Is de zaak dan afgehandeld? Niet helemaal.

Twee uitzonderingen

De uitdrukking “bijna altijd” vertaalt zich in twee categorieën bestuurders die beter bij een auto met verbrandingsmotor kunnen blijven. Ten eerste: eigenaren van plug-in-hybriden. Omdat PHEV’s al een groot deel van hun kilometers op elektriciteit afleggen en kleinere accu’s hebben, kunnen de nadelen van een volledig elektrische auto (BEV) in sommige gevallen zwaarder wegen dan de voordelen.

Ten tweede speelt het jaarlijkse aantal gereden kilometers een doorslaggevende rol. Uit het onderzoek bleek dat auto’s die minder dan 7.054 km per jaar rijden (de helft van het Belgische gemiddelde), SUV’s met minder dan 6.837 km en vrachtwagens met minder dan 10.794 km niet genoeg operationele uitstoot genereren om de productievoetafdruk van een nieuwe elektrische auto te rechtvaardigen. Maar voor alle anderen is de overstap een no-brainer.

Europa ziet er nog beter uit

In het onderzoek is gebruikgemaakt van Amerikaanse gegevens, waar het elektriciteitsnet vervuilender is en Amerikanen meer mijlen rijden. Toch zijn de argumenten voor Europa nog sterker. Het Europese elektriciteitsnet bevat een groter aandeel hernieuwbare energiebronnen, en de elektriciteitsmix van de EU wordt sneller koolstofvrij dan het Amerikaanse gemiddelde. Het break-evenpunt van ongeveer drie jaar zou aan onze kant van de Atlantische Oceaan waarschijnlijk korter zijn. 

Kenneth Gillingham van de Yale University noemde de invalshoek van het artikel “slim” en de conclusie “volkomen logisch”. Gregory Keoleian van de Universiteit van Michigan waarschuwde dat het afdanken van een auto van één jaar oud een “extreem geval” is waar de meeste consumenten niet toe zullen overgaan. Maar het punt is dat ze het zouden kunnen doen, en dat het klimaat er dan nog steeds op vooruit zou gaan.

De belangrijkste boodschap van het artikel is dat aarzeling niet klimaatvriendelijk is. De voorstanders van “blijf ermee rijden” hebben het al die tijd bij het verkeerde eind gehad.