Juridisch gezien lag de weg al enige tijd open voor het Britse bedrijf Virgin Trains om een concurrent te worden van de hogesnelheidstreinexploitant Eurostar.

Maar nu de Britse spoorwegtoezichthouder ORR toestemming heeft gegeven voor toegang tot het High Speed 1-traject (HS1) – oftewel tussen St. Pancras en de ingang van de Kanaaltunnel bij Folkestone – is er weer een belangrijke regelgevende hindernis uit de weg geruimd.

Als alles volgens plan verloopt, zal de spoorwegmaatschappij van zakenman Richard Branson vanaf 1 oktober 2030 dagelijks 20 nieuwe retourritten verzorgen tussen Londen en Parijs, Brussel of Amsterdam.

Nog een stukje van de Britse puzzel

In oktober van vorig jaar had Virgin al toestemming gekregen van de ORR om gebruik te maken van Temple Mills, het enige onderhoudsdepot dat via het spoor rechtstreeks is aangesloten op de HS1 zelf en daardoor voldoet aan de vereiste doorrijprofielen voor Europese treinstellen.

Zonder een concreet toegangscontract voor de spoorlijn zelf kon Virgin echter nog steeds geen treinen laten rijden tussen Londen en de Kanaaltunnel.

Nu heeft de ORR ook toestemming verleend aan Virgin Trains voor het gebruik van het spoor op HS1. Het contract stelt het bedrijf in staat om vanaf 1 oktober 2030 tot en met 31 december 2040 dagelijks maximaal 20 nieuwe retourritten tussen Londen en het Europese vasteland uit te voeren.

Nog een paar belangrijke stappen

Dit is echter nog niet het definitieve groene licht, en er moeten nog een paar stappen worden gezet voordat de eerste Virgin Train over de rails raast. Virgin Trains en London St. Pancras High Speed moeten de overeenkomst uiterlijk op 4 september formeel afronden.

Daarna moeten ze nog steeds de toegang tot andere spoorwegnetten regelen – waaronder de toegang tot de Kanaaltunnel, die door Getlink/Eurotunnel wordt geëxploiteerd, en de netten aan de andere kant van het Kanaal – en goedkeuringen verkrijgen van de QQR en de bevoegde autoriteiten.

Tegelijkertijd moet Virgin nog steeds het benodigde rollend materieel aanschaffen. Naar verluidt voert Virgin Trains echter al voorlopige gesprekken met de Franse treinfabrikant Alstom over de aankoop van twaalf hogesnelheidstreinen.

Ook een Italiaanse concurrent is onderweg

Sinds de opening van de Kanaaltunnel in 1994 heeft Eurostar het monopolie op het exploiteren van passagierstreinen door de tunnel. De exploitant van hogesnelheidstreinen is grotendeels in handen van de Franse spoorwegmaatschappij SNCF, terwijl de Belgische NMBS/SNCB een aandeel van 18,5% bezit.

De Kanaaltunnel draait momenteel op slechts ongeveer de helft van zijn maximale capaciteit: er rijden dagelijks 400 treinen door de tunnel, terwijl het maximum op 1.000 ligt. Naast de Eurostar-treinen rijden er ook LeShuttle-treinen (die auto’s, vrachtwagens en bussen vervoeren) en goederentreinen door de tunnel tussen Calais en Folkestone.

Virgin, de eerste concurrent die daadwerkelijke vooruitgang heeft geboekt bij het aanbieden van diensten, heeft ook aangegeven dat het van plan is zijn spoorwegplannen op termijn uit te breiden “in Frankrijk, Duitsland en Zwitserland”.”

Naast Virgin is ook de Italiaanse FS Italiane Group van plan om vanaf 2029 via haar dochteronderneming Trenitalia France treindiensten door de Kanaaltunnel te laten rijden. Maar in tegenstelling tot Virgin heeft het nog geen toegang tot de Britse spoorweginfrastructuur, hoewel Trenitalia France vorige week een overeenkomst heeft gesloten voor negentien nieuwe hogesnelheidstreinen van Hitachi Rail, die het van plan is in te zetten op deze verbinding.