Afgelopen weekend vond er op het station Antwerpen-Berchem een ernstig geval van agressie plaats tegen een conducteur van de Vlaamse openbaarvervoersmaatschappij De Lijn. Helaas is dit geen op zichzelf staand incident, want uit cijfers van de krant Het Laatste Nieuws blijkt dat De Lijn vorig jaar 226 geweldsincidenten tegen kaartjescontroleurs heeft geregistreerd. Dat is een opvallende stijging ten opzichte van de 186 incidenten een jaar eerder en de 166 gevallen in 2023.
Een bijkomend gevolg is dat de controleurs van De Lijn vorig jaar als gevolg van agressieve incidenten in totaal 1.750 dagen collectief afwezig waren, een recordaantal. De directie van De Lijn heeft sindsdien verschillende voorstellen geformuleerd om de veiligheidsproblemen aan te pakken.
1.750 dagen afwezigheid
Vorig jaar kregen de 239 controleurs van De Lijn te maken met 226 geweldsincidenten. Daaronder waren 128 gevallen van fysiek geweld en 98 gevallen van verbaal geweld.
Door deze sterke stijging van het aantal incidenten op de werkplek waarbij agressie een rol speelt, zijn inspecteurs ook vaker afwezig: 1.750 dagen in 2025, het hoogste aantal sinds de gegevens in 2019 centraal werden bijgehouden – in 2024 waren er bijvoorbeeld 494 dagen werkverzuim.
Hoge financiële doelstellingen
Sinds het incident dat zich tijdens een kaartjescontrole op het station Antwerpen-Berchem heeft voorgedaan, heeft De Lijn een aantal voorstellen geformuleerd om de veiligheidsproblemen aan te pakken.
Zo is het bedrijf bijvoorbeeld van plan om het team van de late dienst uit te breiden van 2 naar 3 inspecteurs, en wordt er nagedacht over aanvullende training in zelfbescherming. Alle bussen zullen sowieso worden uitgerust met videobewaking – in juni van dit jaar waren 91% van de voertuigen al voorzien van camera's. Als extra veiligheidsmaatregel worden ook bodycams ingevoerd. Het plan is om deze begin 2027 in gebruik te nemen, zodra de federale regelgeving van kracht is.
Naast het tekort aan personeel voor de kaartcontrole hebben de vakbonden ook kritiek op de hoge financiële doelstellingen. Volgens hen verwacht de Vlaamse regering dat De Lijn 30 miljoen euro aan inkomsten uit kaartcontroles binnenhaalt. Tussen januari en november 2025 controleerde De Lijn 2,65 miljoen reizigers, een stijging van 18% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dit leidde tot bijna 93.500 bekeuringen (+20%), met een totaalbedrag aan opgelegde boetes van 15,2 miljoen euro.
Sinds 2023 voert De Lijn een 10-puntenplan uit dat onder meer het volgende omvat: afgesloten bestuurderscabines in alle bussen, de aanwerving van extra controleurs, aanvullende opleidingen, bodycams, videobewaking en samenwerking met de politie om overtreders sneller te kunnen vervolgen. Toch blijven de cijfers stijgen, wat NMBS/SNCB, De Lijn, MIVB/STIB en LETEC ertoe heeft aangezet om vorig jaar gezamenlijk opnieuw een “respect”-campagne te lanceren.
