Naarmate de oorlog in Oekraïne voortduurt, zoeken Russen steeds vaker naar manieren om het hoofd boven water te houden en hun dagelijks leven draaiende te houden. Een daarvan zijn elektrische auto’s.
De verkoop van volledig elektrische en plug-in hybride auto's in Rusland is tussen juni en augustus van dit jaar meer dan verdubbeld en gestegen tot 26.543 stuks. Dit komt neer op een stijging van 118 procent.
De oorzaak ligt niet bij milieuregelgeving of het enthousiasme van consumenten voor schoon vervoer. Het komt door de benzinerantsoenering en de rook van de raffinaderijen. Door Oekraïense drone-aanvallen zijn 24 van de 33 grootste Russische olieraffinaderijen buiten werking gesteld, waardoor het land niet meer in staat is om voldoende ruwe olie te verwerken voor zijn eigen automobilisten.
Stijgend, maar nog steeds laag
Het spreekt voor zich dat deze cijfers in de juiste context moeten worden geplaatst. Want zelfs na deze sterke stijging maken plug-invoertuigen slechts ongeveer zes procent uit van de totale autoverkoop in Rusland. Rusland is al lange tijd – en is nog steeds – een achtergebleven gebied op het gebied van elektrische mobiliteit. Als een van ’s werelds grootste olieproducenten hield het de binnenlandse benzineprijzen laag genoeg om elke prikkel tot elektrificatie te ontmoedigen.
Maar ironisch genoeg werkt Poetins oorlog in Oekraïne en zijn obsessie met strategieën rond fossiele brandstoffen averechts, zoals blijkt uit de hernieuwde belangstelling voor elektrische auto’s. Hetzelfde ongewenste neveneffect is te zien in de VS, waar Trumps oorlog tegen het olierijke Iran de binnenlandse belangstelling voor elektrische auto’s weer doet opleven vanwege de torenhoge prijzen aan de pomp.
Een scherpe doorn in het oog
De afgelopen maanden zijn Oekraïense troepen diep het Russische luchtruim binnengedrongen om energie-infrastructuur aan te vallen. Dit heeft geleid tot lange rijen bij benzinestations, regionale beperkingen op de verkoop van brandstof en een overheidsverbod op de export van benzine. Voor een land waarvan de economie draait op ruwe olie, is dit een flinke doorn in het oog.
Hoewel de populariteit van elektrische auto’s in Rusland nog steeds bescheiden is, laat het land wel op bijzondere wijze zien wat consumenten daadwerkelijk kan aanzetten tot de overstap naar elektrificatie. Er zijn geen binnenlandse emissievoorschriften of aankoopsubsidies die deze verschuiving stimuleren. De drijfveer is puur praktisch: het tanken van een auto met verbrandingsmotor is onhandig, onzeker en duur geworden.
Of dit momentum aanhoudt, blijft uiteraard onduidelijk. Als de raffinagecapaciteit wordt hersteld of als brandstofrantsoenering de norm wordt, kan de directe druk op kopers afnemen en hen ertoe aanzetten om weer voor verbrandingsmotoren te kiezen.
Een vermomde Dongfeng
Ondertussen blijft de Russische markt voor elektrische auto’s teleurstellend, met slechts zo’n tien modellen. De meeste daarvan zijn Chinees, lokaal geproduceerd of geïmporteerd uit het buurland. Maar zelfs zonder fabrieksondersteuning zijn sommige modellen grijze import.
De Chinese Evolute i-Joy is de bestverkochte BEV, een in Rusland gebouwde SUV die is afgeleid van een Chinees model van Dongfeng en ongeveer een derde van de markt in beslag neemt.
Hoewel Rusland een oliestaat is, groeit de laadinfrastructuur met 20% per jaar, met een netwerk dat momenteel tussen de 8.000 en 10.000 laadpunten telt. Deze zijn echter sterk geconcentreerd rond de grootstedelijke gebieden en bestrijken bij lange na niet het uitgestrekte grondgebied van het land.
De stijging van de verkoopcijfers van elektrische auto’s in Rusland laat zien wat er echt toe doet: elektrificatie is de enige weg naar energieonafhankelijkheid, aangezien de stroom uit verschillende bronnen kan worden opgewekt, variërend van waterkracht tot kernenergie, windenergie, zonne-energie en gascentrales. Als je jezelf uitsluit van de internationale markt doordat je vanwege een oorlog wordt geblokkeerd en je energie-infrastructuur wordt aangevallen, wordt die kwetsbaarheid pijnlijk duidelijk.
