Op 1 oktober zal er geen besluit worden genomen over de mogelijke nationalisatie van de kernreactoren in België die worden geëxploiteerd door energiegigant Engie. De Belgische regering en Engie zijn overeengekomen om de deadline voor de onderhandelingen over een mogelijke overname uit te stellen tot 4 november.

Volgens de gezamenlijke verklaring van de premier, het ministerie van Energie en Engie hebben zij meer tijd nodig vanwege de complexiteit en de omvang van de mogelijke transactie.

Verlenging met één maand

In april kondigde premier De Wever aan dat de Belgische regering en Engie onderhandelingen zouden starten over de mogelijke overname van de zeven kernreactoren in Doel en Tihange – het volledige Belgische kerncentralespark. In afwachting van de uitkomst van deze onderhandelingen werden alle ontmantelingswerkzaamheden in de kerncentrales onmiddellijk stopgezet.

Een due diligence-onderzoek, uitgevoerd door onder meer de investeringsbank Rothschild & CO en het adviesbureau KPMG, moet uitwijzen of de elektriciteitscentrales, waarvan er vijf al zijn gesloten, langer open kunnen blijven, of dat betaalbaar en redelijk is, en of het juridisch haalbaar is.

“Gezien de complexiteit en de omvang van de voorgestelde transactie is er echter meer tijd nodig om de lopende analyses en besprekingen tussen de partijen af te ronden”, aldus de onderhandelaars in een gezamenlijke verklaring.

Uitbreiding van D4, T3 en T1?

Volgens bronnen woedt de discussie voort over het huidige contract voor de verlenging van de levensduur van Doel 4 en Tihange 3, evenals over de middelen die Engie moet inbrengen voor de ontmantelingskosten.

Dat laatste bedrag zou in totaal 11 tot 12 miljard euro kunnen bedragen, maar Engie heeft hiervoor 8,7 miljard gereserveerd en is van plan zich aan dat bedrag te houden. Wat betreft de verlenging van de levensduur van D4 en T3 gaat het om een bedrag van ongeveer 2 miljard euro.

Ondertussen is ook gebleken dat er monsters zijn genomen uit de reactorkom van Doel 3 en Tihange 2, waardoor een herstart van deze reactoren onwaarschijnlijk is.

De regering-De Wever wil bovenal Doel 4 en Tihange 3 in bedrijf houden tot na de in het akkoord van 2023 vastgelegde verlenging tot 2035, namelijk tot 2045. Ook energieminister Mathieu Bihet (MR) zou voorstander zijn van een tweede levensduurverlenging voor Tihange 1, waarmee hij het advies van de Creg, de federale energieregulator, volgt. Toch heeft die optie minder gewicht bij de Vlaamse partijen.

EDF als mogelijke partner

Het is ook nog niet duidelijk of de regering de kernreactoren zelf zal exploiteren of andere energiebedrijven zal inschakelen, hoewel die laatste optie het meest waarschijnlijk lijkt. Daartoe kijkt de regering onder meer naar het Franse conglomeraat EDF.

De regering-De Wever wil in de toekomst over 4 gigawatt aan kernenergie kunnen beschikken. D4 en T3 leveren samen slechts 2 gigawatt. Om de kernenergiecapaciteit uit te breiden, overweegt de regering de inzet van kleine modulaire reactoren (SMR’s). Critici vinden dit te duur, te traag en te riskant.

In Vlaanderen is de haven van Antwerpen een mogelijke locatie; in Wallonië worden vier locaties overwogen, waarbij de locatie in Tihange de voorkeur geniet.

De wet inzake afvalbeheer wordt doorgaans grotendeels gefinancierd

Naast de onderhandelingen heeft Engie ook een forfaitair bedrag van 15 miljard euro gereserveerd voor toekomstige kosten voor de opslag en verwerking van nucleair afval, waarbij Engie het volumarisico draagt (d.w.z. meer afval betekent extra kosten voor Engie).

Tedera, een door de Belgische regering opgerichte openbare instelling, beheert die 15 miljard euro. De middelen staan los van zowel de regering als Engie. Volgens berekeningen van de toenmalige minister van Energie zal dit bedrag de komende decennia naar verwachting groeien tot 60 miljard euro; het staat onder toezicht van de Commissie voor Kerninstallaties.

Mocht de verwijderingskost per eenheid afval echter hoger uitvallen, dan zal de overheid het verschil bijpassen – en dus uiteindelijk de belastingbetaler. Hoe dan ook, met de stijgende energieprijzen en de lopende begrotingsbesprekingen belooft het een “warme” herfst te worden voor de regering-De Wever.