België wil op openbare locaties ‘alcoholpoorten’ naar Zweeds voorbeeld invoeren als onderdeel van een bredere aanpak van rijden onder invloed. Het systeem, dat in Zweden al wordt gebruikt, verplicht bestuurders om een ademtest te ondergaan voordat een slagboom opengaat, waardoor bestuurders die de limiet overschrijden, geen toegang krijgen tot het openbare wegennet.

De federale regering is van plan de technologie te testen op een openbare parkeerplaats, met het oog op mogelijk later gebruik op parkeergarages en bij grote evenementen. Tegelijkertijd zal België vanaf 2027 de regels voor beginnende bestuurders aanscherpen door hun wettelijke alcohollimiet tijdens de eerste drie jaar na het behalen van het rijbewijs te verlagen van 0,5 naar 0,2 promille.

Daarmee sluit België grotendeels aan bij Nederland, Frankrijk en Luxemburg, terwijl Duitsland strengere regels hanteert met een daadwerkelijke limiet van 0,0 promille voor jonge bestuurders en bestuurders met een proefvergunning.

Strengere regels

Volgens de meest recente verkeersveiligheidsbarometer van het Vias-instituut is het aantal verkeersdoden in de eerste zes maanden van het jaar met 6 procent gestegen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. 

Er vielen 223 dodelijke slachtoffers, tegenover 210 in de eerste zes maanden van 2025. Daarom heeft Jean-Luc Crucke, federaal minister van Mobiliteit, strengere regels voor beginnende bestuurders aangekondigd.

De trend is het meest negatief in Wallonië (een stijging van 91 naar 110 dodelijke slachtoffers); in Vlaanderen is er sprake van een status quo (110 naar 109 dodelijke slachtoffers), terwijl er in Brussel een daling te zien was (9 naar 4 dodelijke slachtoffers). Het aantal ongevallen met gewonden daalde met 2 procent.

“De invloed van alcohol is schadelijk voor elke bestuurder, maar het risico op een ongeval is nog groter voor beginnende bestuurders vanwege een gebrek aan ervaring en rijgewoonten die nog niet in de automatische reflexen zijn verwerkt,” benadrukt Crucke. “Bij een alcoholpromillage van 0,5 tot 0,8 per mille neemt het risico op een ongeval onder 18- tot 25-jarigen in ons land ongeveer twee keer zo sterk toe als bij oudere bestuurders.”

‘Alcoholpoorten’

Bovendien gaat België experimenteren met een ‘alcoholpoort’ op een openbare parkeerplaats. Het idee is geïnspireerd op Zweden, waar automobilisten die van bepaalde veerboten komen eerst in een alcoholtester moeten blazen die aan een slagboom is gekoppeld; als de test positief uitvalt, blijft de slagboom gesloten. 

Zo’n ‘alco-gate’, zoals de Zweden het noemen, zou bij de uitgangen van bepaalde parkeergarages of bij openbare evenementen kunnen worden geïnstalleerd, wat veel moeilijker te organiseren is dan een controle bij de uitgang van een veerboot.

Het principe verschilt ook van een gewone alcoholcontrole: de screening vindt plaats voordat de bestuurder daadwerkelijk het openbare wegennet oprijdt. Het gaat hier om preventie, in plaats van iemand een paar kilometer verderop aan te houden.

Beproefde technologie

Het Zweedse experiment Het project ging in 2013 van start bij de Germany Terminal in Göteborg. Daar werden ongeveer 8.700 chauffeurs getest. Volgens een evaluatie die later door het Zweedse parlement werd aangehaald, werkte het systeem snel genoeg om de doorstroming van het verkeer niet noemenswaardig te hinderen.

De vraag is natuurlijk of het verkeer net zo vlot zou verlopen als bij een veerbootterminal na een evenement als bijvoorbeeld Tomorrowland, wanneer duizenden automobilisten tegelijkertijd de parkeerplaats van het festival willen verlaten.

Het preventieve effect is bijzonder interessant: alleen al de wetenschap dat men na de overtocht met de veerboot een alcoholtest zou moeten ondergaan, bleek het aantal bestuurders dat tijdens de overtocht alcohol dronk te verminderen. Sinds 2019 maakt Göteborg gebruik van een meer permanente automatische installatie. Het is beproefde technologie, maar het is nog lang geen Europese norm.

Eerst iets interessants

Op dit moment zijn er in de buurlanden geen vergelijkbare voorbeelden van automatische alcoholcontrolepunten op openbare parkeerterreinen of bij evenementenlocaties. België staat dus op het punt een interessante primeur te realiseren als het systeem daadwerkelijk wordt getest op een parkeerterrein bij een openbaar evenement.

Overigens liggen de toegestane alcoholpromillen in de landen om ons heen over het algemeen lager. Zo geldt in Nederland bijvoorbeeld al een limiet van 0,2 promille voor de eerste vijf jaar na het behalen van het rijbewijs.

Ook Frankrijk en Luxemburg hanteren een limiet van 0,2 voor beginnende bestuurders. Duitsland is nog strenger: daar geldt zelfs een limiet van 0,0 voor bestuurders tijdens hun proefperiode en voor iedereen onder de 21 jaar.

Naast de unieke ‘alcoholgate’ werkt de Belgische regering aan andere verkeersveiligheidsmaatregelen, waaronder het wettelijk kader voor het gebruik van slimme camera’s.

De regering zet zich er ook voor in dat de politie zo snel mogelijk de beschikking krijgt over een nieuwe, gespecialiseerde rollenbank om de snelheid van e-scooters, e-bikes en bromfietsen te controleren, zodat zij gemodificeerde voertuigen onmiddellijk uit het verkeer kunnen halen.