Volgens een nieuwe analyse van Oxfam veroorzaakt de rijkste 0,1 procent van de wereldbevolking (8 miljoen mensen) meer CO₂-uitstoot dan de armste 44% van de wereldbevolking (3,5 miljard mensen) samen.

Iemand die tot de rijkste 0,1 procent behoort, heeft bijna 400 keer meer bijgedragen aan de extreme hittegolven van vandaag dan iemand uit de armste 50%.

Oxfam heeft in samenwerking met onderzoekster Sarah Schöngart van de ETH Zürich berekend in hoeverre verschillende inkomensgroepen bijdragen aan de opwarming van de aarde en extreme hitte.

Klimaattop

Het rapport, dat is gepubliceerd in de aanloop naar de klimaattop van de Verenigde Naties (COP31) in Turkije, laat zien hoe de superrijken van deze wereld de klimaatcrisis aanwakkeren door hun buitensporige uitstoot, terwijl ze zichzelf afschermen tegen de gevolgen en in toenemende mate profiteren van de vernietiging.

Amitabh Behar, uitvoerend directeur van Oxfam International: “De klimaatcrisis wordt vaak omschreven als een gemeenschappelijke uitdaging voor de mensheid. Dat is niet zo. Juist degenen die er het minst aan hebben bijgedragen, raken hun huizen, hun oogsten en, in toenemende mate, hun leven kwijt.”

“Ondertussen kunnen de superrijken zich een weg uit het gevaar kopen – door zich terug te trekken in geavanceerde ondergrondse overlevingsbunkers, particuliere brandweerploegen in te huren en particuliere verzekeringen af te sluiten – en profiteren ze actief van de gevolgen van hun vervuiling. Dit is geen tragedie van een gedeeld lot; het is een misdaad van extreme ongelijkheid.”

Privé-luchtvaart

De privé-luchtvaart, die uitsluitend door de superrijken wordt gebruikt, blijft een van de duidelijkste voorbeelden van extreme koolstofongelijkheid. Uit een nieuwe analyse van Oxfam van trackinggegevens van privéjets blijkt dat privéjets samen in twee seconden meer koolstofuitstoot veroorzaken dan iemand uit de armste helft van de wereldbevolking in een jaar uitstoot.

Uit het rapport van Oxfam blijkt ook hoe klimaatrampen een steeds lucratiever bedrijfstak zijn geworden. De wereldwijde markt voor rampenherstel zal naar verwachting tegen 2029 groeien van $70 miljard naar $92 miljard per jaar.

De nieuwe ‘Destroy & Rebuild Index’ van Oxfam brengt 217 bedrijven in kaart die winst maken in sectoren die zowel de klimaatcrisis aanwakkeren als actief zijn op het gebied van rampenparaatheid, herstel en wederopbouw.

Klimaatrampen

Het rapport waarschuwt ook dat klimaatrampen steeds vaker worden uitgebuit om beleid door te drukken dat de ongelijkheid vergroot, waaronder de privatisering van klimaatmaatregelen en openbare diensten, landroof, deregulering en belastingvoordelen ten gunste van de superrijken. Het resultaat is een vicieuze cirkel van onrechtvaardigheid: het aantal dodelijke slachtoffers als gevolg van overstromingen ligt zeven keer hoger in landen met grotere ongelijkheid.

Rijke mensen kunnen zichzelf beschermen door meer te betalen voor voedsel of door naar veiligere plekken te verhuizen, terwijl de meeste mensen dat niet kunnen. Bovendien blijkt uit nieuw onderzoek van Oxfam dat de superrijken ook profiteren van de gevolgen van de klimaatverandering: ze maken enorme winsten dankzij torenhoge voedselprijzen en rampen.

Ondertussen hebben gewone mensen, die door opeenvolgende klimaatschokken zijn getroffen, moeite om zich te herstellen. Ze zijn kwetsbaarder, staan meer bloot aan risico’s en hebben minder spaargeld om hun leven weer op te bouwen.

‘De planeet staat in brand’

“De superrijken steken de planeet in brand en laten de rest van ons vervolgens betalen voor de brandblussers. Ze profiteren van vervuiling en rampen. En ze profiteren nogmaals van de schoonmaak,” vervolgt Behar.

Oxfam roept de regeringen die bijeenkomen op de VN-klimaattop op om deze vicieuze cirkel te doorbreken en rijke vervuilers te laten betalen. “We kunnen de menselijke schade als gevolg van de klimaatcrisis tot een minimum beperken door de uitstoot van de rijkste mensen aanzienlijk en snel te verminderen, de ongelijkheid binnen en tussen landen drastisch terug te dringen en een einde te maken aan het profiteren van klimaatrampen.”